Mültezem Duası — Nedir, Nerede Okunur, Fazileti
Mültezem, Kabe'nin Hacer-ül Esved ile Kabe kapısı arasında kalan duvar bölümüdür; "iltica edilen, sığınılan yer" anlamına gelir. Müstehap olduğu rivayet edilen bir uygulama olarak, tavaf ve tavaf namazından sonra bu bölgeye yönelip dua edilir. Bu rehberde mültezemin ne olduğunu, duasının nasıl yapıldığını, kalabalık anlarında uygulanabilecek alternatifleri ve sıkça sorulan soruları ele alıyoruz.
Yazar Notu (23 Ağustos 2026): Bu içerik, Diyanet İşleri Başkanlığı hac ve umre rehberleri ile Hanefi ve Şafii fıkıh kaynaklarındaki kabuller esas alınarak hazırlanmıştır. Mültezemde okunması farz ya da vacip olan sabit bir dua metni yoktur.
Yazar: Sefernur — 20+ yıl İslam turizmi deneyimi, 1000+ başarılı hac ve umre rehberliği
Kısa Özet (TL;DR)
- Mültezem, Hacer-ül Esved ile Kabe kapısı arasındaki duvar bölümüdür.
- Burada dua etmek müstehaptır; sabit bir dua metni yoktur, kişi dilinden dua eder.
- En uygun zamanı tavaf namazından sonradır.
- Kalabalıkta mültezeme yanaşılamazsa uzaktan yönelinerek dua edilir; bu da yeterlidir.
- Kadınların kalabalıkta mültezeme yapışması uygun değildir; uzaktan dua ederler.
Mültezem Nedir?
Tanım (Definition Snippet): Mültezem, Kabe duvarının Hacer-ül Esved hizası ile Kabe'nin giriş kapısı arasında kalan yaklaşık iki metrelik bölümüdür. Arapça "leze-me" kökünden gelir ve "tutunulan, sığınılan yer" demektir. Sahâbeden Abdullah İbn Abbâs ve İbn Ömer'in bu bölgeye göğüs, yüz ve kollarını yaslayıp dua ettikleri rivayet edilir; bu nedenle bölgede dua etmek müstehap sayılmıştır.
Kabe'nin çevresinde dua için özel önem atfedilen noktalar şunlardır:
| Nokta | Konumu | Uygulama |
|---|---|---|
| Mültezem | Hacer-ül Esved ile Kabe kapısı arası | Dua, yanaşılarak veya uzaktan |
| Hacer-ül Esved | Kabe'nin güneydoğu köşesi | İstilmam (el sürme/selamlama) |
| Rükn-i Yemânî | Kabe'nin güneybatı köşesi | El sürme veya selamlama |
| Hatim (Hıcr) | Kabe'nin kuzeybatı tarafı | Namaz ve dua; tavaf dışında kalır |
Mültezem Duası Nasıl Yapılır?
Mültezem duası belirli bir metinle sınırlı değildir; kişinin kalbinden geçenleri Allah'a arz etmesidir. Yaygın uygulama şu sırayı izler:
- Tavafı tamamlayın: Yedi şavt bitince tavaf sona erer. Tavafın yapılışı için tavaf nasıl yapılır rehberimize bakabilirsiniz.
- Tavaf namazını kılın: Makam-ı İbrahim'in arkasında iki rekât namaz kılınır. Ayrıntılar tavaf namazı makalemizde.
- Mültezeme yönelin: Hacer-ül Esved ile Kabe kapısı arasındaki bölüme geçin.
- Yanaşıp dua edin (imkân varsa): Gövde ve kollarla duvara yaslanarak, eller kaldırılarak içtenlikle dua edilir. Erkekler için bu uygulama müstehap rivayetlerde yer alır.
- Kalabalıkta uzaktan edin: Mültezeme yaklaşmak mümkün değilse kalabalığı ezmeden durulan yerden Kabe'ye yönelip dua edilir; uzaktan dua aynı makbullükte sayılır.
- Ardından zemzem: Duanın ardından zemzem içilir ve/veya Safa'ya doğru sa'ye gidilir.
Mültezemde Okunabilecek Dua Örnekleri
Sabit bir metin olmamakla birlikte, dua etmek isteyip ne diyeceğini bilemeyenler için Kur'an'dan ve dualar külliyatından şu örnekler verilebilir:
| Dua | Arapça | Anlamı |
|---|---|---|
| Bakara 201 | Rabbenâ âtinâ fid-dünyâ haseneten... | "Rabbimiz! Bize dünyada iyilik, ahirette iyilik ver..." |
| İstiğfar | Estağfirullâhe ve etûbü ileyh | "Allah'tan bağışlanmamı diler, O'na tövbe ederim" |
| Salavat | Allahümme salli alâ seyyidinâ Muhammed | "Allah'ım, Peygamberimize salat ve selam eyle" |
Mültezem Fazileti ve Kalabalık Gerçeği
Mültezem, duası kabul edilen mübarek bir yer olarak telakki edilmiştir. Bu inancın dayanağı, sahâbenin bu duvara yönelip dua etmesi ve nesilden nesile aktarılan bu teamüldür. Ancak dikkat edilmesi gereken üç nokta vardır:
| Yanlış Anlayış | Doğrusu |
|---|---|
| "Mültezeme yapışmadan umre olmaz" | Mültezem duası müstehaptır; umrenin rüknü değildir |
| "Sadece yapışarak dua kabul olur" | Uzaktan yönelinen dua aynıdır; Allah'a yakınlık niyete bağlıdır |
| "Uzun süre bekleyip yer tutmak gerekir" | Kalabalığı rahatsız etmeden kısa dua etmek sünnete uygundur |
Önemli Hatırlatma: Kadınların kalabalıkta erkeklerin arasında mültezeme yanaşması uygun değildir. Kadınlar matafın dışından, görebildikleri bir noktadan Kabe'ye yönelerek dualarını eder. Örtünme ve mahremiyet, müstehap bir uygulamanın önüne geçmez.
İslami Değerler ve Hassasiyetler
Bu içerik genel İslami ilkelere ve değerlere uygun biçimde hazırlanmıştır:
- Kur'ân ve Sünnet'e uyum: Tüm bilgiler Kur'ân-ı Kerîm, sahih hadisler ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarına dayandırılmıştır.
- Kutsal mekânlara hürmet: Haremeyn bölgesindeki tüm kutsal alanlara (Kâbe, Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevî, Ravza, Zemzem, Hacer-ül Esved) saygılı bir dil kullanılmıştır.
- Peygamber ve sahabe hürmeti: Hz. Peygamber (s.a.v.) ve diğer peygamberler hürmetle anılmış, sahabe ve evliyaya saygı gösterilmiştir.
- Mezhepsel tarafsızlık: Fıkhi meselelerde mezheplerin görüşleri tarafsızca aktarılmış, kutuplaştırıcı dil kullanılmamıştır.
- Mahremiyet ve edep: Kadın-erkek ilişkileri, aile yapısı ve özel hayata dair konularda İslami edep kurallarına uyulmuştur.
- Helal-haram bilinci: Yiyecek, içecek, ticaret ve günlük yaşam konularında helal-haram hassasiyeti gözetilmiştir.
- Doğruluk ve güven: Bilgi ve tanıtımlarda abartı, yanıltma ve riya içeren ifadelerden kaçınılmıştır.
- Tövbe ve dua: Zorluklarda tövbe, sabır ve duanın önemi hatırlatılmıştır.
"De ki: Allah'ın bizim için yazdığından başkası bize isabet etmez. O bizim mevlâmızdır. Müminler yalnız Allah'a tevekkül etsin." (Tevbe, 9/51)
SSS — Mültezem Duası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Mültezem nedir, nerededir?
Mültezem, Kabe duvarının Hacer-ül Esved ile Kabe kapısı arasında kalan bölümüdür. "Sığınılan, tutunulan yer" anlamına gelir ve burada dua etmek müstehap kabul edilmiştir.
Mültezem duası nasıl yapılır?
Yanaşma imkânı varsa gövde ve eller duvara yaslanır, eller kaldırılarak içtenlikle dua edilir. İmkân yoksa uzaktan Kabe'ye yönelinerek dua edilir. Sabit bir metin zorunluluğu yoktur.
Mültezemde okunacak sabit bir dua var mı?
Hayır. Farz ya da vacip bir metin yoktur; kişi dilinden, içinden geldiği gibi dua eder. Ne diyeceğini bilemeyenler Kur'an dualarından birini okuyabilir.
Mültezeme yanaşılamazsa ne olur?
Uzaktan dua edilir ve bu yeterlidir. Mültezem duası müstehap bir uygulamadır; yanaşılamaması umreye veya haca zarar vermez.
Mültezem duası ne zaman yapılır?
En uygun zamanı tavafın ve tavaf namazının hemen sonrasıdır. Nafile tavufların ardından da mültezeme yönelinip dua edilebilir.
Kadınlar mültezeme yapışır mı?
Kalabalıkta kadınların erkekler arasında mültezeme yanaşması uygun değildir. Kadınlar matafın dışından Kabe'ye yönelerek dua ederler.
Mültezem duası hangi dilde yapılır?
Her dilde yapılır. Dua için Arapça şart değildir; kişi en rahat ettiği dilde, Türkçe olarak Allah'a yalvarabilir.
Mültezem ile Hacer-ül Esved arasında ne fark var?
Hacer-ül Esved, Kabe'nin köşesindeki siyah taştır; tavaf başlangıcı ve selamlama noktasıdır. Mültezem ise bu taşla Kabe kapısı arasındaki duvar bölümüdür; dua mekânıdır.
Çocuklarla mültezeme gitmek uygun mu?
Kalabalık saatlerde küçük çocuklarla matafa inip mültezeme yanaşmak risklidir. Çocuklar için sakin saatler tercih edilmeli, zorlanmadan uzaktan dua edilmelidir.
Tavaf sırasında mültezemde durulabilir mi?
Hayır. Tavaf kesintisiz yapılır; şavtlar arasında mültezemde durmak tavafın düzenini bozar. Mültezem duası tavaf bittikten sonra yapılır.
Umre dualarınızı ve ibadet akışınızı planlamak için: Sefernur Umre Hizmetleri
Kaynakça
- Diyanet İşleri Başkanlığı — Hac ve Umre İbadeti Rehberi
- İlmihal (TDV), Cilt 2 — Hac ve Umre: Ziyaret ve Dualar
- İbn Mâce, Sünen, "Menâsik" — Mültezem bölgesinde dua rivayetleri
- Hanefi ve Şafii fıkıh kaynakları — Harem'de müstehap uygulamalar
Bu makale Sefernur içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları ve muteber fıkıh kaynakları referans alınarak derlenmiştir. İbadetlerinizle ilgili kişisel hükümler için bulunduğunuz bölgenin din görevlilerine danışmanızı öneririz.