Tavaf Namazı Nasıl Kılınır? Rekât Sayısı ve Duaları
Tavaf namazı, her tavafın yedinci şavtından sonra kılınan iki rekâtlık namazdır. Kıbleye yönelerek Makam-ı İbrahim'in arkasında kılınması sünnettir. Umre tavafının ardından kılınması Hanefi mezhebine göre vacip, Şafii mezhebine göre sünnettir. Bu rehberde tavaf namazının hükmünü, kılınışını, okunan sureleri ve kalabalıkta karşılaşılan pratik durumları adım adım ele alıyoruz.
Yazar Notu (23 Ağustos 2026): Bu içerik, Diyanet İşleri Başkanlığı hac ve umre rehberleri ile Hanefi ve Şafii fıkıh kaynaklarındaki ortak kabuller esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Sefernur — 20+ yıl İslam turizmi deneyimi, 1000+ başarılı hac ve umre rehberliği
Kısa Özet (TL;DR)
- Tavaf namazı 2 rekâttır; her tavafın (farz ve nafile) hemen ardından kılınır.
- Kılınacak yer Makam-ı İbrahim'in arkasıdır; yer yoksa Mescid-i Haram'ın herhangi bir noktası geçerlidir.
- Hanefi'de vacip, Şafii'de sünnettir; terk edilmesi tavafı bozmaz.
- Birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs sûresi okunması müstehaptır.
- Kerahat vakitlerine denk gelirse namaz, vakit çıktıktan sonra kılınır.
Tavaf Namazı Nedir ve Hükmü Nedir?
Tanım (Definition Snippet): Tavaf namazı, Kabe çevresindeki yedi şavtlık tavaf tamamlandıktan sonra kılınan iki rekâtlık bir namazdır. Hz. Peygamber'in Mekke'yi fethettiği gün tavaf edip ardından iki rekât namaz kılarak Makam-ı İbrahim'in yanında namaz kıldığına dair âyet ve hadisler (Bakara 2/125) bu uygulamanın dayanağıdır. Hanefi mezhebine göre tavaf namazı vacip; Şafii mezhebine göre sünnettir.
| Mezhep | Hükmü | Terkinin Sonucu |
|---|---|---|
| Hanefi | Vacip | Tavaf geçerlidir; vacibi terk nedeniyle sorumluluk doğar, idealde iadesi gerekir |
| Şafii | Sünnet | Tavaf geçerlidir; sünnet sevabı kaybedilir |
| Hanbeli/Maliki | Sünnet (kuvvetli) | Tavaf geçerlidir |
Tavaf Namazı Nasıl Kılınır? Adım Adım
Tavafın yedinci şavtı Hacer-ül Esved hizasında tamamlanır tamamlanmaz namaza hazırlanılır:
- Yedinci şavtı tamamlayın: Hacer-ül Esved hizasına dönün ve tavafı bitirin. Şavt sayısını tutmanız için pratik yöntemleri tavaf duaları ve şavt takibi makalemizde topladık.
- Makam-ı İbrahim'e yönelin: Makam'ın arkasında, Kabe ile aranızda Makam kalacak şekilde yer arayın. Kalabalıkta bu tam olarak mümkün olmazsa en yakın boş yere geçin.
- Niyet edin: "Niyet ettim Allah rızası için tavaf namazını kılmaya" demek yeterlidir; kalben niyet şarttır.
- İki rekât namaz kılın: Her rekâtta Fatiha'dan sonra birer sure okunur.
- Dualarınızı yapın: Selâmdan sonra Kabe'ye yönelip dua etmek, el açmak tavaf namazının âdabındandır. Tavafın hemen ardından bu dua anı, kabul vakitlerinden sayılagelmiştir.
- Zemzem için: Mümkünse namazdan sonra zemzem içilir; bu, sünnetteki sıraya uygundur.
Tavaf Namazında Okunacak Sureler
Fatiha'dan sonra okunan sûrelerde sabit bir şekil şart olmamakla birlikte, fıkıh kaynaklarında tavsiye edilen teamül şudur:
| Rekât | Fatiha Sonrası Sûre |
|---|---|
| 1. rekât | Kâfirûn sûresi |
| 2. rekât | İhlâs sûresi |
Tavaf Namazı Nerede Kılınır?
Tavaf namazının makbul yeri Makam-ı İbrahim'in arkasıdır. Makam, İbrahim aleyhisselam'ın Kabe inşaatında üzerinde durduğu taşın konulduğu, Kabe'nin ön tarafındaki altın kafestir. Makam-ı İbrahim nedir makalemizde bu bölgenin tarihçesini ve konumunu ayrıca anlattık.
| Durum | Kılınacak Yer |
|---|---|
| Makam arkası boş | Makam-ı İbrahim'in tam arkası (Kabe yönünde) |
| Makam arkası kalabalık | Matafa yakın, Kabe'ye yönelen ilk boş alan |
| Mataf tamamen dolu | Mescid-i Haram'ın üst katları veya dış avlular |
| Harem dışında kalındı | Hanefi'de namazın Harem içinde kılınması evlâdır; güç halinde yakın mekânda kılınır |
Önemli Hatırlatma: Namaz kılarken mataftan geçen tavafcıların önüne durmak zorunda kalanlar, kıble cihetine yönelik ilk uygun boşluğu bulmalıdır. Kalabalıkta yön tayini için cep telefonundaki kıble pusulası kullanılabilir; Mescid-i Haram'da her nokta Kabe'ye doğru yönelinerek kıble tam olarak bulunur.
Kerahat Vakitleri ve Zamanlama
Tavaf namazı nafile türünden olduğundan kerahat vakitlerinde kılınması mekruhtur:
| Kerahat Vakti | Aralık | Yapılacak |
|---|---|---|
| Sabah kerahati | Fecirden ~40-45 dk sonrası, gündoğumuna kadar | Namaz sonraya bırakılır |
| Akşam kerahati | İkindi sonrası, güneş batışına kadar olan son bölüm | Namaz güneş battıktan sonra kılınır |
Her Tavafın Ardından Tavaf Namazı Kılınır mı?
Evet. Sadece umre tavafının değil, nafile tavufların ardından da iki rekât namaz kılınır. Nafile tavaf sayısını ve gündelik tavaf planını umrede kaç tavaf yapılır makalemizde ele aldık. Ramazan'da teravih namazı ile zaman çakışırsa kişi önce tavaf namazını kılar, sonra cemaate katılır.
İslami Değerler ve Hassasiyetler
Bu içerik genel İslami ilkelere ve değerlere uygun biçimde hazırlanmıştır:
- Kur'ân ve Sünnet'e uyum: Tüm bilgiler Kur'ân-ı Kerîm, sahih hadisler ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarına dayandırılmıştır.
- Kutsal mekânlara hürmet: Haremeyn bölgesindeki tüm kutsal alanlara (Kâbe, Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevî, Ravza, Zemzem, Hacer-ül Esved) saygılı bir dil kullanılmıştır.
- Peygamber ve sahabe hürmeti: Hz. Peygamber (s.a.v.) ve diğer peygamberler hürmetle anılmış, sahabe ve evliyaya saygı gösterilmiştir.
- Mezhepsel tarafsızlık: Fıkhi meselelerde mezheplerin görüşleri tarafsızca aktarılmış, kutuplaştırıcı dil kullanılmamıştır.
- Mahremiyet ve edep: Kadın-erkek ilişkileri, aile yapısı ve özel hayata dair konularda İslami edep kurallarına uyulmuştur.
- Helal-haram bilinci: Yiyecek, içecek, ticaret ve günlük yaşam konularında helal-haram hassasiyeti gözetilmiştir.
- Doğruluk ve güven: Bilgi ve tanıtımlarda abartı, yanıltma ve riya içeren ifadelerden kaçınılmıştır.
- Tövbe ve dua: Zorluklarda tövbe, sabır ve duanın önemi hatırlatılmıştır.
"De ki: Allah'ın bizim için yazdığından başkası bize isabet etmez. O bizim mevlâmızdır. Müminler yalnız Allah'a tevekkül etsin." (Tevbe, 9/51)
SSS — Tavaf Namazı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tavaf namazı kaç rekâttır?
İki rekâttır. Her tavafın ardından, tavafın hemen bitiminde kılınır; nafile türünden bir namazdır.
Tavaf namazı vacip mi sünnet mi?
Hanefi mezhebine göre vacip, Şafii mezhebine göre sünnettir. Her iki durumda da kılınmaması tavafın ve umrenin geçerliliğini bozmaz.
Tavaf namazı nerede kılınır?
Makam-ı İbrahim'in arkasında kılınması sünnettir. Yer bulunamazsa Mescid-i Haram'ın herhangi bir uygun yerinde, hatta gerekiyorsa üst katlarında kılınabilir.
Tavaf namazında hangi sureler okunur?
Her rekâtta Fatiha'dan sonra müstehap olarak birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs sûresi okunur. Zorunlu değildir; bilinen herhangi bir sure okunabilir.
Tavaf namazı kerahat vaktine denk gelirse ne olur?
Namaz, kerahat vakti çıktıktan sonra kılınır. Tavafın kendisi kerahat vaktinde yapılabilir; kerahat yalnızca nafile namaz kılınmasını engeller.
Tavaf namazı cemaatle kılınır mı?
Kılınabilir. Kalabalıkta cemaat bulan kişi imama uyabilir; yalnız kılması ile cemaatle kılması arasında fark yoktur, ikisi de geçerlidir.
Tavaf namazını kılamadan Mekke'den ayrılan ne yapar?
Tavaf geçerlidir. Hanefi'de vacip olduğundan idealde kaza edilmesi önerilir; bu konuda din görevlilerine danışmak gerekir.
Kadınlar tavaf namazını nasıl kılar?
Erkeklerle aynı şekilde iki rekât olarak kılar. Adetli kadın tavaf yapamadığından tavaf namazı da gündeme gelmez; temizlenip tavafı yaptıktan sonra namazını kılar.
Nafile tavaf sonrası da tavaf namazı kılınır mı?
Evet. Nafile tavafın ardından da iki rekât namaz kılınır; bu, nafile tavafın sevabını tamamlayan bir müstehaptır.
Tavaf namazı ile tilavet secdesi arasındaki fark nedir?
Tavaf namazı tavafa bağlı iki rekâtlık bir namazdır; tilavet secdesi ise Kur'an'da secde âyeti okunduğunda yapılan tek secdelik bir ibadettir. İkisi birbirinin yerine geçmez.
Umre ibadetlerinizi planlı yürütmek için rehberlik desteği: Sefernur Umre Hizmetleri
Kaynakça
- Diyanet İşleri Başkanlığı — Hac ve Umre İbadeti Rehberi
- Kur'an-ı Kerim, Bakara sûresi 125. âyet — Makam-ı İbrahim ve namaz bağlantısı
- İlmihal (TDV), Cilt 2 — Hac ve Umre: Tavaf Namazı
- Hanefi ve Şafii fıkıh kaynakları — Tavaf namazının hükmü
Bu makale Sefernur içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları ve muteber fıkıh kaynakları referans alınarak derlenmiştir. İbadetlerinizle ilgili kişisel hükümler için bulunduğunuz bölgenin din görevlilerine danışmanızı öneririz.