Tavaf namazı, her tavafın yedinci şavtından sonra kılınan iki rekâtlık namazdır. Kıbleye yönelerek Makam-ı İbrahim'in arkasında kılınması sünnettir. Umre tavafının ardından kılınması Hanefi mezhebine göre vacip, Şafii mezhebine göre sünnettir. Bu rehberde tavaf namazının hükmünü, kılınışını, okunan sureleri ve kalabalıkta karşılaşılan pratik durumları adım adım ele alıyoruz.
Yazar Notu (23 Ağustos 2026): Bu içerik, Diyanet İşleri Başkanlığı hac ve umre rehberleri ile Hanefi ve Şafii fıkıh kaynaklarındaki ortak kabuller esas alınarak hazırlanmıştır.
Yazar: Sefernur — 10+ yıl umre ve hac organizasyon deneyimine sahip ekip
Kısa Özet (TL;DR)
- Tavaf namazı 2 rekâttır; her tavafın (farz ve nafile) hemen ardından kılınır.
- Kılınacak yer Makam-ı İbrahim'in arkasıdır; yer yoksa Mescid-i Haram'ın herhangi bir noktası geçerlidir.
- Hanefi'de vacip, Şafii'de sünnettir; terk edilmesi tavafı bozmaz.
- Birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs sûresi okunması müstehaptır.
- Kerahat vakitlerine denk gelirse namaz, vakit çıktıktan sonra kılınır.
Tavaf Namazı Nedir ve Hükmü Nedir?
Tanım: Tavaf namazı, Kabe çevresindeki yedi şavtlık tavaf tamamlandıktan sonra kılınan iki rekâtlık bir namazdır. Hz. Peygamber'in tavafın ardından Makam-ı İbrahim'in yanında iki rekât namaz kıldığına dair âyet ve hadisler (Bakara 2/125) bu uygulamanın dayanağıdır. Hanefi mezhebine göre tavaf namazı vacip; Şafii mezhebine göre sünnettir.
| Mezhep | Hükmü | Terkinin Sonucu |
|---|---|---|
| Hanefi | Vacip | Tavaf geçerlidir; vacibi terk nedeniyle sorumluluk doğar, idealde iadesi gerekir |
| Şafii | Sünnet | Tavaf geçerlidir; sünnet sevabı kaybedilir |
| Hanbeli/Maliki | Sünnet (kuvvetli) | Tavaf geçerlidir |
Vacip-sünnet farkı pratikte şu sonucu doğurur: Hanefi bir umreci tavaf namazını bilerek terk ederse bundan sorumlu olur; ancak umresi bozulmaz. Tavafın kendisinin nasıl yapıldığını tavaf nasıl yapılır rehberimizde adım adım anlattık.
Tavaf Namazı Nasıl Kılınır? Adım Adım
Tavafın yedinci şavtı Hacer-ül Esved hizasında tamamlanır tamamlanmaz namaza hazırlanılır:
- Yedinci şavtı tamamlayın: Hacer-ül Esved hizasına dönün ve tavafı bitirin. Şavt sayısını tutmanız için pratik yöntemleri tavaf duaları ve şavt takibi makalemizde topladık.
- Makam-ı İbrahim'e yönelin: Makam'ın arkasında, Kabe ile aranızda Makam kalacak şekilde yer arayın. Kalabalıkta bu tam olarak mümkün olmazsa en yakın boş yere geçin.
- Niyet edin: "Niyet ettim Allah rızası için tavaf namazını kılmaya" demek yeterlidir; kalben niyet şarttır.
- İki rekât namaz kılın: Her rekâtta Fatiha'dan sonra birer sure okunur.
- Dualarınızı yapın: Selâmdan sonra Kabe'ye yönelip dua etmek, el açmak tavaf namazının âdabındandır. Tavafın hemen ardından bu dua anı, kabul vakitlerinden sayılagelmiştir.
- Zemzem: Mümkünse namazdan sonra zemzem içilir; bu, sünnetteki sıraya uygundur.
Tavaf Namazında Okunacak Sureler
Fatiha'dan sonra okunan sûrelerde sabit bir şekil şart olmamakla birlikte, fıkıh kaynaklarında tavsiye edilen teamül şudur:
| Rekât | Fatiha Sonrası Sûre |
|---|---|
| 1. rekât | Kâfirûn sûresi |
| 2. rekât | İhlâs sûresi |
Bilmeyen kişi ezberindeki herhangi bir sureyi veya âyetleri okuyabilir; sure bilmemek namazın sıhhatine engel değildir. Namazın ardından okunacak dualar için tavaf duaları rehberimize göz atabilirsiniz.
Tavaf Namazı Nerede Kılınır?
Tavaf namazının makbul yeri Makam-ı İbrahim'in arkasıdır. Makam-ı İbrahim, İbrahim aleyhisselamın Kâbe inşaatında üzerinde durduğu taştır; Kâbe'nin ön tarafındaki altın kafes içinde korunur. Makam-ı İbrahim nedir makalemizde bu bölgenin tarihçesini ve konumunu ayrıca anlattık.
| Durum | Kılınacak Yer |
|---|---|
| Makam arkası boş | Makam-ı İbrahim'in tam arkası (Kabe yönünde) |
| Makam arkası kalabalık | Matafa yakın, Kabe'ye yönelen ilk boş alan |
| Mataf tamamen dolu | Mescid-i Haram'ın üst katları veya dış avlular |
| Harem dışında kalındı | Hanefi'de namazın Harem içinde kılınması evlâdır; güç halinde yakın mekânda kılınır |
Pratikte özellikle Ramazan ve hac sezonunda Makam bölgesine yaklaşmak bile zorlaşır. Bu durumda namazı mescidin herhangi bir yerinde kılmak geçerlidir; insanları ezerek Makam'a yanaşmaya çalışmak doğru değildir.
Önemli Hatırlatma: Namaz kılarken mataftan geçen tavafcıların önüne durmak zorunda kalanlar, kıble cihetine yönelik ilk uygun boşluğu bulmalıdır. Mescid-i Haram'da kıble için pusulaya gerek yoktur; kıble, bulunduğunuz noktadan doğrudan Kâbe'ye yönelmekle bulunur.
Kerahat Vakitleri ve Zamanlama
Tavaf namazı nafile türünden olduğundan kerahat vakitlerinde kılınması mekruhtur. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun tarifine göre bu vakitler şunlardır:
| Kerahat Vakti | Aralık | Yapılacak |
|---|---|---|
| Güneşin doğuşu | Güneşin doğmasından itibaren 40-50 dakika sonrasına kadar | Namaz vakit çıkınca kılınır |
| İstivâ (güneş tam tepede) | Öğle vaktinin girmesine yaklaşık 10 dakika kalmasından öğle vakti girinceye kadar | Namaz öğle vakti girince kılınır |
| Güneşin batışı | Güneşin batmasına 40-50 dakika kalmasından akşam namazı vakti girinceye kadar | Namaz akşam vakti girince kılınır |
| İmsaktan ve ikindiden sonra | İmsaktan gündoğumuna, ikindi namazından gün batımına kadar | Ayrı bir hükümdür: bu aralıklarda nâfile namaz mekruhtur |
Farz tavaf bu vakitlere denk gelirse tavaf yapılır; sadece namaz, kerahat çıktıktan sonra kılınır. Tavafın kerahat vaktinde yapılması ise caizdir; kerahat yalnızca nafile namaz içindir.
Her Tavafın Ardından Tavaf Namazı Kılınır mı?
Evet. Sadece umre tavafının değil, nafile tavafların ardından da iki rekât namaz kılınır. Nafile tavaf sayısını ve gündelik tavaf planını umrede kaç tavaf yapılır makalemizde ele aldık. Ramazan'da teravih namazı ile zaman çakışırsa kişi önce tavaf namazını kılar, sonra cemaate katılır.
SSS — Tavaf Namazı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tavaf namazı kaç rekâttır?
İki rekâttır. Her tavafın ardından, tavafın hemen bitiminde kılınır; Hanefî mezhebinde vacip, Şafii mezhebinde sünnettir.
Tavaf namazı vacip mi sünnet mi?
Hanefi mezhebine göre vacip, Şafii mezhebine göre sünnettir. Her iki durumda da kılınmaması tavafın ve umrenin geçerliliğini bozmaz.
Tavaf namazı nerede kılınır?
Makam-ı İbrahim'in arkasında kılınması sünnettir. Yer bulunamazsa Mescid-i Haram'ın herhangi bir uygun yerinde, hatta gerekiyorsa üst katlarında kılınabilir.
Tavaf namazında hangi sureler okunur?
Her rekâtta Fatiha'dan sonra müstehap olarak birinci rekâtta Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs sûresi okunur. Zorunlu değildir; bilinen herhangi bir sure okunabilir.
Tavaf namazı kerahat vaktine denk gelirse ne olur?
Namaz, kerahat vakti çıktıktan sonra kılınır. Tavafın kendisi kerahat vaktinde yapılabilir; kerahat yalnızca nafile namaz kılınmasını engeller.
Tavaf namazı cemaatle kılınır mı?
Kılınabilir. Kalabalıkta cemaat bulan kişi imama uyabilir; yalnız kılması ile cemaatle kılması arasında fark yoktur, ikisi de geçerlidir.
Tavaf namazını kılamadan Mekke'den ayrılan ne yapar?
Tavaf geçerlidir. Hanefi'de vacip olduğundan idealde kaza edilmesi önerilir; bu konuda din görevlilerine danışmak gerekir.
Kadınlar tavaf namazını nasıl kılar?
Erkeklerle aynı şekilde iki rekât olarak kılar. Adetli kadın tavaf yapamadığından tavaf namazı da gündeme gelmez; temizlenip tavafı yaptıktan sonra namazını kılar.
Nafile tavaf sonrası da tavaf namazı kılınır mı?
Evet. Nafile tavafın ardından da iki rekât namaz kılınır; bu, nafile tavafın sevabını tamamlayan bir müstehaptır.
Tavaf namazı ile tilavet secdesi arasındaki fark nedir?
Tavaf namazı tavafa bağlı iki rekâtlık bir namazdır; tilavet secdesi ise Kur'an'da secde âyeti okunduğunda yapılan tek secdelik bir ibadettir. İkisi birbirinin yerine geçmez.
Umre ibadetlerinizi planlı yürütmek için rehberlik desteği: Sefernur Umre Hizmetleri
Kaynakça
- Diyanet İşleri Başkanlığı — Hac ve Umre İbadeti Rehberi
- Kur'an-ı Kerim, Bakara sûresi 125. âyet — Makam-ı İbrahim ve namaz bağlantısı
- İlmihal (TDV), Cilt 2 — Hac ve Umre: Tavaf Namazı
- Hanefi ve Şafii fıkıh kaynakları — Tavaf namazının hükmü
Bu makale Sefernur içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Dini bilgiler Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları ve muteber fıkıh kaynakları referans alınarak derlenmiştir. İbadetlerinizle ilgili kişisel hükümler için bulunduğunuz bölgenin din görevlilerine danışmanızı öneririz.
Sefernur Editör Ekibi
Doğrulanmış Yazar10+ yıl umre ve hac organizasyon deneyimine sahip Sefernur ekibinin rehber, otel ve ziyaret yeri içerikleri.
