Umre yolculuğunda "Türkçe rehber", genellikle tek bir kişiyi değil bir görevli kadrosunu ifade eder. Diyanet Umre Yönergesi bu kadroyu adıyla tanımlar. Bu rehber, kimin hangi işten sorumlu olduğunu, hizmetin mevzuattaki yerini ve rehberli bir program seçerken nelere bakılması gerektiğini resmî metinlere dayanarak anlatır.
Umre Rehberliği Mevzuatta Nasıl Tanımlanır
Diyanet İşleri Başkanlığı Umre Yönergesi, umre yolcusunun değil görevlilerin görev ve yetkilerini düzenler. Yönergenin birinci maddesi birebir şöyledir: "Bu yönergenin amacı, umre organizasyonunu yürütmek üzere yurt dışında görevlendirilen ekip başkanı, ekiplerde görevlendirilen personel, kafile başkanı, din görevlisi ve kadın irşat görevlisinin görev ve yetkilerini tespit etmektir."
Yani Türkiye'den giden bir umre kafilesinde karşınıza çıkacak "rehber" tanımı, turizm mevzuatındaki turist rehberliğinden farklıdır; dinî hizmet ve organizasyon eksenlidir.
| Görevli | Yönergedeki konumu |
|---|---|
| Ekip başkanı | Yurt dışında görevlendirilen ekibin başında bulunur |
| Ekip personeli | Ekip bünyesinde görevlendirilen diğer personel |
| Kafile başkanı | Kafilenin sorumlusu ve muhatabıdır |
| Din görevlisi | Dinî bilgilendirme ve menasik rehberliği |
| Kadın irşat görevlisi | Kadın yolculara yönelik irşat hizmeti |
Yürürlükteki Umre Yönergesi 09/12/2016 tarih ve 26960 sayılı onayla yürürlüğe girmiş, 27/02/2013 tarihli önceki yönergeyi yürürlükten kaldırmıştır. Dayanağı ise 2011/2347 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (k.t. 11/10/2011, RG 30/10/2011-28100) eki Karar ve buna istinaden çıkarılan Yönetmelik'tir.
Umre organizasyonu kimleri kapsar
Umre Yönergesi'ndeki tanım birebir şudur: "Umre Organizasyonu: Başkanlık ve Başkanlığın denetimi ve gözetimi altındaki seyahat acentalarınca düzenlenen umre organizasyonunu ifade eder." Yani hem Diyanet organizasyonu hem yetkili acenteler aynı şemsiye altındadır; rehberlik hizmetinin çerçevesi de bu ortak mevzuattan gelir.
Kafile Başkanı ile Din Görevlisi Farkı
Yolcuların en çok karıştırdığı iki rol budur. Kafile başkanı, kafilenin idari sorumlusudur; program akışı, güvenlik uyarıları ve resmî muhataplık onun üzerindedir. Din görevlisi ise menasik, dua ve dinî bilgilendirme tarafını yürütür. Kadın irşat görevlisi, kadın yolculara yönelik hizmeti üstlenir.
Diyanet'in Umre Yolcusu Rehberi'ndeki güvenlik maddesi, kafile başkanının pratik konumunu açıkça gösterir: "Güvenlik açısından, özellikle bayanlar yalnız dolaşmamalı, yalnız başına vasıtaya binmemelidir. Emniyet güçleri ve kafile başkanlarının uyarılarına uyulmalıdır."
- İdari sorular: Otel, program saati, transfer ve belge konuları kafile başkanına sorulur.
- Fıkhî sorular: İhram yasakları, tavaf ve sa'y uygulaması gibi konular din görevlisine yöneltilir.
- Kadınlara özel konular: Kadın irşat görevlisi bu alanda muhataptır.
- Şahsî fetva soruları: Bağlayıcı cevap için Diyanet İşleri Başkanlığı'na başvurulmalıdır.
Rehberin karar veremeyeceği konular
Rehberin yetkisi programın ve mevzuatın çizdiği sınır içindedir. Ravza-i Mutahhara ziyareti buna iyi bir örnektir: giriş Nusuk uygulaması üzerinden alınan randevu ile mümkündür, randevusuz giriş yapılamaz ve randevu saati geçen ziyaretçiler içeri alınmaz. Rehber bu kuralı esnetemez; yalnızca süreci kolaylaştırır. Randevu adımları için Nusuk Ravza randevu rehberimize bakın.
Aynı şekilde umre ve hac vizesiyle Mekke, Medine ve Cidde dışına münferit seyahat kısıtı vardır; şehir dışı gezileri acentenizin düzenlediği programa bağlı kalarak yapmanız gerekir.
Diyanet Paketinde Rehberlik Nerede Durur
Diyanet'in 2026-2027 2. Dönem umre broşüründe yolculara verilecek hizmetler altı maddedir:
- Mekke-Medine otel konaklama
- Yiyecek, içecek
- Cidde-Mekke-Medine arası ulaşım
- Uçak bileti ve vize alımı
- Mekke servis hizmeti
- Mekke ve Medine ziyaret yerleri
Broşürde "rehberlik" ayrı bir hizmet kalemi olarak sayılmaz; görevli kadrosu organizasyonun yapısal parçasıdır ve Umre Yönergesi ile düzenlenir. Bu ayrımı bilmek, "rehberlik ücreti ayrıca alınır mı?" sorusunun cevabını da verir: Diyanet organizasyonunda ilan edilen ücretin dışında ilave bir kalem yoktur.
Aynı broşürde yolculara verilen eser ve malzemeler sekiz kalemdir: Kur'an-ı Kerîm, Umre Yolcusu Rehberi, Hac ve Umre Duaları, Adım Adım Umre Rehberi, seyahat el çantası, seccade ve tespih, ipli sırt çantası, maske. Yani basılı rehberlik desteği de paketin parçasıdır.
Ücret konusunda dikkat edilecek kural
Diyanet'in 2026-2027 sezonu umre fiyatları kişi başı ve ABD doları cinsindendir; Ramazan ayı tabloları Suudi Arabistan Riyali cinsinden verilmiştir. Ücret, ilan edilen tura ait banka kodu ile umre kurumsal tahsilat hesabına yatırılır. Bu rehberde TL karşılığı verilmemektedir; TL tutarı ödeme günündeki kura göre değişir.
Diyanet'in 2026-2027 1. Dönem tarifesinden örnek vermek gerekirse, ilan edilen ücretler program süresine ve oda tipine göre şöyledir:
| Kategori ve süre | 4 kişilik oda | 3 kişilik oda | 2 kişilik oda |
|---|---|---|---|
| Servisli normal, 11 gün | 1.440 USD | 1.475 USD | 1.540 USD |
| Servisli normal, 14 gün | 1.500 USD | 1.545 USD | 1.615 USD |
| Yürüme normal, 11 gün | 1.560 USD | 1.625 USD | 1.760 USD |
| Yürüme normal, 14 gün | 1.660 USD | 1.760 USD | 1.940 USD |
Bu tabloda rehberlik için ayrı bir sütun bulunmaz; görevli kadrosu ilan edilen ücretin içindedir. Acente tarafında ise mevzuat nettir: Yönetmelik'in 21. maddesi uyarınca acentenin "her ne ad altında olursa olsun yolculardan belirlenen ve ilan edilen ücretin dışında ilave bir ücret almak" fiili, acentenin bir yıl süreyle hac ve umre organizasyonundan men edilmesini gerektirir.
Rehberli Program Seçerken Nelere Bakmalı
Rehberlik kalitesi sözleşmeden önce sorulan sorularla anlaşılır. Aşağıdaki kontrol listesi bunu kolaylaştırır.
| Soru | Neden önemli |
|---|---|
| Acente Diyanet ile sözleşme imzalamış mı? | Yetkili acente listesinin tek resmî kaynağı Diyanet'tir |
| Kafile başkanı ve din görevlisi kim? | Muhatabınızı önceden bilmek sorun çözümünü hızlandırır |
| Kadın irşat görevlisi var mı? | Kadın yolcular için ayrı hizmet başlığıdır |
| Program hangi ziyaret yerlerini kapsıyor? | Şehir dışı gezilerde program bağlayıcıdır |
| İlan edilen ücrete neler dahil? | İlave ücret talebi mevzuata aykırıdır |
Diyanet, yetkili acente listelerini resmî olarak yayımlamaktadır. 2026-2027 umre sezonu için yayımlanan "Umre Organizasyonu Düzenlemek Üzere Başkanlığımız ile Sözleşme İmzalayan Acentalar" listesinde 645 acente kayıtlıdır. Hac ve umre seferini fiilen yalnızca uluslararası seyahat hizmeti verme yetkisine sahip acenteler düzenleyebilir; TÜRSAB'ın hac ve umre acentelerine özel ayrı bir listesi yoktur.
- Listede olmayan bir firmadan kayıt yaptırmayın.
- Sözleşmeyi imzalamadan önce program ve ücret broşürünü isteyin.
- İlan edilen ücret dışında ek talep gelirse yazılı olarak kayda geçirin.
- Şikâyetinizi kayıt yaptırdığınız kurum üzerinden resmî kanala taşıyın.
Dolandırıcılık iddialarına karşı korunma yolları için umre dolandırıcılık rehberi, rehberli tur karşılaştırması için umre rehberli turlar içeriklerimize bakabilirsiniz.
Rehber olmak isteyenler için not
Görevli seçimi, müracaat ve kayıt işlemleriyle birlikte her yıl çıkarılan "Umre Talimatı" ile düzenlenir. Umre Yönergesi'nin 48. maddesi bunu birebir şöyle ifade eder: umre organizasyonuyla ilgili büroların oluşturulması, görevli seçimi, müracaat ve kayıt işlemleri, umre programları, ücretler ve yurt dışı ile ilgili işlemler her yıl çıkarılacak Umre Talimatı ile belirlenir. Ancak yıllık Umre Talimatı metni kamuya açık olarak yayımlanmamaktadır. Süreç merakı için umre rehberi nasıl olunur içeriğimize bakın.
Rehberli Umrede Yolcunun Sorumlulukları
Rehberlik tek taraflı bir hizmet değildir; yolcunun uyum göstermesi programın işlemesini sağlar:
- Buluşma saatlerine ve toplanma noktalarına uyun; kalabalıkta gecikme tüm kafileyi etkiler.
- Otel kartını ve kafile başkanının telefon numarasını yanınızda taşıyın.
- Sağlık durumunuzu ve kullandığınız ilaçları görevlilere önceden bildirin.
- Kaybolma riskine karşı fazladan para ve değerli eşya taşımayın.
- Ziyaret programı dışında münferit çıkış planlamayın.
Menasikin sırası ve uygulaması için umre nasıl yapılır, yolculuk boyunca dikkat edilecekler için umre dikkat edilecekler rehberlerimiz tamamlayıcıdır.
Sıkça Sorulan Sorular — Türkçe Rehber Hizmeti
Umrede Türkçe rehber zorunlu mu?
Diyanet organizasyonunda ve Diyanet denetimindeki acente organizasyonlarında görevli kadrosu Umre Yönergesi ile tanımlanmıştır. Yönerge ekip başkanı, ekip personeli, kafile başkanı, din görevlisi ve kadın irşat görevlisinin görev ve yetkilerini düzenler.
Kafile başkanı ile din görevlisi aynı kişi mi?
Hayır, Umre Yönergesi bunları ayrı görev unvanları olarak sayar. Kafile başkanı idari sorumluluğu, din görevlisi dinî bilgilendirmeyi üstlenir.
Kadın irşat görevlisi ne yapar?
Umre Yönergesi'nde ayrı bir görev unvanı olarak tanımlanmıştır ve kadın yolculara yönelik irşat hizmetini yürütür. Kadınlara özel sorular bu görevliye yöneltilir.
Rehberlik için ayrıca ücret ödenir mi?
Diyanet broşüründe rehberlik ayrı bir hizmet kalemi olarak sayılmaz. Acente tarafında ise ilan edilen ücret dışında ilave ücret alınması mevzuatla müeyyidelendirilmiştir.
Diyanet umre paketine neler dahil?
2026-2027 2. Dönem broşürüne göre altı hizmet vardır: otel konaklama, yiyecek-içecek, Cidde-Mekke-Medine ulaşımı, uçak bileti ve vize alımı, Mekke servis hizmeti, Mekke ve Medine ziyaret yerleri.
Yolculara hangi malzemeler veriliyor?
Broşüre göre sekiz kalem verilir: Kur'an-ı Kerîm, Umre Yolcusu Rehberi, Hac ve Umre Duaları, Adım Adım Umre Rehberi, seyahat el çantası, seccade ve tespih, ipli sırt çantası, maske.
Acentenin yetkili olduğunu nasıl anlarım?
Diyanet İşleri Başkanlığı yetkili acente listesini resmî olarak yayımlar. 2026-2027 umre sezonu listesinde 645 acente kayıtlıdır; listede olmayan firmadan kayıt yaptırmayın.
Rehber Ravza randevusu alabilir mi?
Ravza-i Mutahhara'ya giriş Nusuk uygulaması üzerinden alınan randevu ile mümkündür. Rehber süreci kolaylaştırır ancak randevu kuralını esnetemez; randevu saati geçenler içeri alınmaz.
Rehber şehir dışı gezi düzenleyebilir mi?
Umre ve hac vizeleri münferiden Mekke, Medine ve Cidde dışına seyahat imkânı vermez. Diğer şehirlere ancak acentenin düzenlediği programa bağlı kalınarak gidilebilir.
İhrama ne zaman girileceğini rehber mi söyler?
Hava yoluyla gidenler ihrama Türkiye'deki kalkış havalimanında, uçağa binmeden önce girer. Uygulama kafile başkanınızın yönlendirmesine göre değişebilir; şahsî sorularınız için Diyanet'e başvurun.
Rehberden memnun kalmazsam ne yapmalıyım?
Şikâyetinizi önce kayıt yaptırdığınız kuruma yazılı olarak iletin. Acente organizasyonlarında mevzuat, uyarma ve kınama gibi müeyyideler öngörmektedir.
Umre rehberi nasıl olunur?
Görevli seçimi, her yıl çıkarılan Umre Talimatı ile düzenlenir. Ancak Talimat metni kamuya açık olarak yayımlanmamaktadır; güncel duyuruları Diyanet kanallarından takip etmek gerekir.
Özet: Rehberlik Hizmetini Doğru Değerlendirmek
Umrede Türkçe rehberlik, tek bir kişinin anlatım performansından ibaret değildir; mevzuatla tanımlanmış bir görevli kadrosunun ortak işidir. Kafile başkanı idari, din görevlisi dinî, kadın irşat görevlisi ise kadın yolculara yönelik tarafı yürütür. Program seçerken bu kadronun kimlerden oluştuğunu, acentenin Diyanet listesinde bulunup bulunmadığını ve ilan edilen ücrete nelerin dahil olduğunu sormak, sonradan yaşanacak sorunların çoğunu baştan önler.
Resmî metinler için Diyanet Hukuk Müşavirliği hac ve umre mevzuatı, güncel duyurular için Diyanet Hac ve Umre portalı ve ilgili Yönetmelik metni kaynak alınabilir.
Sefernur olarak hac ve umre süreçlerinde size destek olmaktan mutluluk duyarız.
📞 Detaylı bilgi ve iletişim için: +90 546 910 20 72 · WhatsApp

Sefernur Editör Ekibi
Doğrulanmış Yazar10+ yıl umre ve hac organizasyon deneyimine sahip Sefernur ekibinin rehber, otel ve ziyaret yeri içerikleri.




