Say Nasıl Yapılır 2026: Safa ve Merve Arası Sa'y Rehberi
Sa'y, umre ve hac ibadetinin temel veciblerinden biridir. Safa tepesinden Merve tepesine ve Merve'den Safa'ya toplam 7 şavt (gidiş) yapılır. Bu ibadet, Hz. Hacer'in su aramak için Safa ile Merve arasında koşuşturmasının hatırasını yaşatmaktadır. Sa'y'ın duaları ve Safa-Merve hakkında ek bilgi için Safa ve Merve ve Sa'y Duaları Arapça Türkçe sayfalarına bakabilirsiniz.
Say Nedir?
Say, Arapça "سعي" (sa'y) kökünden gelir. İslam'da Kâbe yakınındaki Safa ve Merve tepeleri arasında usulüne uygun olarak 7 kez gidip gelmektir.
Say'ın Tarihi Arka Planı
Hz. İbrahim, eşi Hz. Hacer ve oğlu Hz. İsmail'i Mekke'de bıraktığında, Hz. Hacer susuz kalan çocuğuna su bulmak için Safa ile Merve arasında yedi kez koşmuştur. Bu koşuşturma sırasında Cebrâil (a.s.) aracılığıyla Zemzem suyu fışkırmıştır. Bu fedakârlık, say ibadeti olarak Müslümanlar tarafından bugüne kadar yaşatılmaktadır.
Say'ın Yapılışı - Adım Adım
Adım 1: Tavafı Tamamla
Sa'y, ancak Tavaf ibadeti tamamlandıktan ve tavaf namazı kılındıktan sonra yapılabilir. Tavaf tamamlanmadan sa'y başlamaz.
Adım 2: Safa Tepesine Çık
Tavaf namazının ardından Safa tepesine çıkılır. Kâbe'ye doğru yönelinir.
Adım 3: Niyet Et
Kalben niyet edilir:
"Allahümme innî ürîdü's-saye beyne's-safâi vel-merveti feyessirlî ve tekabbelhü minnî."
Türkçe Meali: "Allah'ım, ben Safa ile Merve arasında sa'y yapmak istiyorum. Bunu bana kolay kıl ve kabul buyur."
Adım 4: Tekbir ve Tehlil Getir
Safa tepesinde Kâbe'ye bakarak:
"Allâhu ekber, Allâhu ekber, Allâhu ekber. Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh. Lehül mülkü ve lehül hamdü yuhyî ve yumît. Ve hüve alâ külli şey'in kadîr."
Türkçe Meali: "Allah en büyüktür, Allah en büyüktür, Allah en büyüktür. Allah'tan başka ilah yoktur, O birdir, ortağı yoktur. Mülk O'nundur, hamd O'nadır. Hayat verir ve öldürür. O her şeye kadirdir."
Bu zikir üç kez tekrarlanır ve aralarda dua edilir.
Adım 5: Merve'ye Doğru Yürümeye Başla
Safa'dan Merve'ye doğru yürümeye başlanır. Bu ilk gidiştir (1. şavt).
Adım 6: Yeşil Işıklar Arasında Hızlı Yürü
İki yeşil floresan ışık arasında erkekler hafif koşar (hervele). Kadınlar normal hızda yürür.
Adım 7: Merve'ye Ulaş
Merve tepesine ulaşıldığında Kâbe'ye dönerek tekbir ve dua edilir. Bu 1. şavtın tamamlanışıdır.
Adım 8: Safa'ya Dön
Merve'den Safa'ya doğru yürünür. Bu 2. şavttır.
Adım 9: 7 Şavt Tamamla
| Şavt | Yön | Başlangıç | Bitiş |
|---|---|---|---|
| 1 | Safa → Merve | Safa | Merve |
| 2 | Merve → Safa | Merve | Safa |
| 3 | Safa → Merve | Safa | Merve |
| 4 | Merve → Safa | Merve | Safa |
| 5 | Safa → Merve | Safa | Merve |
| 6 | Merve → Safa | Merve | Safa |
| 7 | Safa → Merve | Safa | Merve |
Adım 10: Merve'de Duayı Bitir
- şavt Merve'de tamamlandığında dua edilir ve sa'y bitirilir. Umrede tahallül için saç tıraşı veya kısaltma yapılır.
Say Sırasında Okunacak Dualar
Safa ve Merve'de Okunan Dua
"İnne's-safâ vel-merwete min şeâirillâh. Fe men haccel-beyte evi'temere felâ cunâhe aleyhi en yettavvefe bihimâ. Ve men tevvea hayran fe innallâhe şâkirun alîm." (Bakara 158)
Yürürken Okunabilecek Dualar
- "Rabbigfir verham, ente'l-eazzü'l-ekram."
- "Allahümme innî es'elükel afve vel âfiyete fiddünyâ vel âhireh."
- Bolca salavât-ı şerîfe
Say'ın Hükümleri
Say'ın Farzları
| Farz | Açıklama |
|---|---|
| Niyet | Sa'y için niyet etmek |
| 7 Şavt | Safa-Merve arasında 7 gidiş |
| Safa'dan Başlamak | İlk gidiş Safa'dan olmalı |
| Merve'de Bitirmek | Son şavt Merve'de biter |
| İhramlı Olmak | İhrama girmiş olmak |
- Tavaf sonrası yapılması
- Mescid-i Harâm bölgesinde yapılması
- Yürüyerek yapılması (sağlıklı olanlar için)
Say İçin Pratik Bilgiler
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Tek yön mesafe | Yaklaşık 395-450 metre |
| Toplam 7 şavt | Yaklaşık 2,8-3,15 km |
| Ortalama süre | 30-60 dakika |
| Zemin | Mermer, klimalı alan |
- Modern klimalı tünelden geçer
- Su içme noktaları mevcuttur
- Tekerlekli sandalye erişimi uygun
- Yeşil ışıklar hızlı yürünecek alanı gösterir
- Engelli rampaları mevcuttur
- WC ve abdest alma noktaları vardır
Say'ı Zorlaştıran Durumlar
| Durum | Çözüm |
|---|---|
| Yorgunluk | Her şavt sonrası dinlenebilirsiniz |
| Kalabalık | Sabah erken veya gece saatlerini tercih edin |
| Sağlık sorunu | Tekerlekli sandalye kullanabilirsiniz |
| Sıcak | Klimalı alan sayesinde serin |
Sa'y tamamlandıktan sonra umrenin son adımı olan tahallül (saç tıraşı) yapılır. Erkekler saçlarını tıraş eder veya kısaltır, kadınlar ise saç uçlarından bir parmak boyu keser. Tahallülle birlikte ihramdan çıkılır ve umre ibadeti tamamlanmış olur.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Sa'y toplam kaç km? 7 şavt toplamda yaklaşık 2,8-3,15 km'dir.
2. Sa'y yaparken abdest bozulursa ne olur? Abdest bozulması sa'y'ı geçersiz kılmaz. Abdest alıp kaldığınız yerden devam edebilirsiniz.
3. Sa'y tekerlekli sandalye ile yapılabilir mi? Evet, tekerlekli sandalye ile sa'y yapılabilir. Sa'y yolu düz ve erişilebilirdir.
4. Yeşil ışıklar ne anlama gelir? Yeşil ışıklar, Hz. Hacer'in koştuğu bölgeyi işaret eder. Erkekler bu iki ışık arasında hafif koşar.
5. Kadınlar da hızlı yürümeli mi? Hayır, kadınlar normal hızda yürürler. Hızlı yürüyüş (hervele) sadece erkeklere mahsustur.
6. Sa'y sırasında konuşabilir miyim? Evet, ancak dua ve zikirle meşgul olmak daha faziletlidir.
7. Sa'y birkaç kez yapılabilir mi? Umre için bir kez sa'y yeterlidir. Nafile tavaf sonrası nafile sa'y yapabilirsiniz.
8. Sa'y ne kadar sürer? Normal hızda 30-45 dakika, kalabalık dönemlerde 1 saat sürebilir.
9. Sa'y yolunda su var mı? Evet, sa'y yolunda su dağıtım noktaları ve çeşmeler mevcuttur.
10. Sa'y gece yapılabilir mi? Evet, sa'y gece de yapılabilir. Hatta gece daha sakin ve serin olur.
11. Safa ve Merve tepeleri hâlâ var mı? Orijinal tepeler düzleştirilmiştir, ancak konumları işaretlenmiştir. Modern yapı içinde yükseltiler belirtilidir.
12. Sa'y'dan sonra ne yapılır? Sa'y'dan sonra tahallül (saç tıraşı) yapılır ve ihramdan çıkılır. Umre tamamlanmış olur.
İlgili Makaleler
- Tavaf Nasıl Yapılır
- Safa ve Merve
- Sa'y Duaları Arapça Türkçe
- Umre Nasıl Yapılır 2026
- Umre Fiyatları 2026
- Mekke Rehberi 2026
Faydalı Kaynaklar
Sa'y, Hz. Hacer'in sabrını ve Allah'a tevekkülünü simgeleyen derin anlamlı bir ibadettir. Adımlarını bu rehbere göre hazırlıklı bir şekilde atmak, manevi yoğunluğa odaklanmanızı kolaylaştırır. Umre turlarını ve paket fiyatlarını karşılaştırmak için Umredünyası sitesini ziyaret edebilirsiniz. Rezervasyon ve danışmanlık için +90 546 910 20 72 numaralı hattı arayabilirsiniz.
