İztıba Nedir? Tavafta İztıba Nasıl Yapılır?

İztıba Nedir? Tavafta İztıba Nasıl Yapılır?

İztıba, ihramlı olarak yapılan tavaf sırasında erkeklerin ihramın üst parçasını (ridâ) sağ koltuk altından çıkarıp sol omuz üzerinde toplamasıdır. Umre ya da hac için ihrama giren her erkek, tavaf başlamadan önce bu uygulamayı yapar. Bu rehberde ıztıbanın ne olduğunu, nasıl yapıldığını, hangi tavuflarda geçerli olduğunu ve sıkça sorulan tüm soruları ele alıyoruz.

Yazar Notu (23 Ağustos 2026): Bu içerik, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın hac ve umre ibadeti rehberleri ile fıkıh kaynaklarındaki (Hanefi ve Şafii mezhep görüşleri) ortak kabuller esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Sefernur — 20+ yıl İslam turizmi deneyimi, 1000+ başarılı hac ve umre rehberliği

---

Kısa Özet (TL;DR)

• İztıba, ihramın üst bezinin sağ koltuk altından çıkarılıp sol omuza alınmasıdır.
• Yalnızca erkeklere ait bir sünnettir; kadınlar ıztıba yapmaz.
• İhramlı olarak yapılan tavuflarda uygulanır; ihram çıktıktan sonraki tavuflarda yapılmaz.
• Tavaf başlamadan önce yapılır, tavaf namazının ardından ihram eski hâline getirilir.
• İlk üç şavtta yapılan reml (hızlı ve kararlı yürüyüş) ile birlikte uygulanır.

---

İztıba Nedir?

Tanım (Definition Snippet): İztıba, Arapça "iztıbâ" (اضطباع) kelimesinden gelir ve "koltuk altını açmak, beze sarınmak" anlamına taşır. Fıkıh terimi olarak, ihramlı erkeğin ihramın üst parçasını sağ koltuk altından çıkararak iki ucunu sol omuzu üzerine koymasıdır. Bu uygulama, ihramlı olarak yapılan tavaf sırasında sünnet kabul edilir.

İhram iki parça bezden oluşur: belden aşağıya sarılan izâr ve omuzlara örtülen ridâ. İztıba uygulamasında ridâ'nın bir ucu sağ koltuk altından geçirilir, böylece sağ omuz ve koltuk altı açıkta kalır, bezin iki ucu sol omuz üzerinde toplanır. Bu sayede tavaf yapan kişi hem sünnete uymuş olur hem de ibadet kıyafetinin tavaf boyunca düzenli kalmasını sağlar.

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın umre rehberlerinde de yer aldığı üzere, ıztıba ihramın tavaf sırasındaki taşıma biçimini düzenleyen bir sünnettir. İhrama girdikten sonra tavaf öncesinde yapılır ve tavaf tamamlandığında ihram yeniden iki omuza örtülür.

İztıbanın Hükmü Nedir?

Hanefi mezhebine göre ıztıba sünnet-i müekkededir; yani terk edilmesi mekruh görülecek kadar güçlü bir sünnettir. Şafii mezhebinde de ihramlı tavufların sünnetleri arasında sayılır. Her iki mezhepte de ortak nokta şudur: ıztıba ihramın bir gereği değil, ihramlı tavafın bir edebidir. İhramlı olduğu hâlde ıztıba yapmadan tavaf yapan kişinin umresi ya da haccı geçerliliğini korur; ancak sünnet sevabından mahrum kalır.

İztıba hakkında detaylı bilgi almak isteyenler için ihramın nasıl giyildiğini anlatan ihram nasıl giyilir rehberimizde konunun temeli yer alıyor.

---

İztıba Nasıl Yapılır? Adım Adım

İztıba, uygulanması en pratik sünnetlerden biridir ve 30 saniyeden uzun sürmez. Aşağıdaki adımlar tavaf öncesinde sırasıyla izlenir.

• İhramı normal şekilde giyin: Önce ihramın her iki parçasını usulüne uygun olarak giyin; ridâ her iki omuzu örtsün. Bu aşamada ıztıba henüz yapılmaz.
• Tavaf başlangıcına gelin: Hacer-ül Esved'in hizasına gelip niyet edin. Tavaf başlamadan hemen önce ıztıba yapılır.
• Sağ kolu bezden çıkarın: Ridâ'nın tamamını sıyırmadan, sağ kolunuzu bezin altından çıkarın.
• Bezin ucunu sağ koltuk altından geçirin: Ridâ'nın bir ucunu sağ koltuk altınızın altından alıp arkaya doğru götürün.
• İki ucu sol omuzda toplayın: Bezin öndeki ve arkadaki uçlarını sol omzunuzun üzerine getirin; gerekirse biraz sıkıştırarak sabitleyin.
• Sağ omuz ve koltuk altınız açık kalsın: İztıbanın amacı budur; sağ omuz ile sağ koltuk altı tavaf boyunca açık kalır.
• Tavafı tamamlayın: Bu şekilde yedi şavtı tamamlayın ve Makam-ı İbrahim tarafında tavaf namazını kılın.
• Tavaf sonrası ihramı örtün: Tavaf namazının ardından ridâ'yı çıkarıp yeniden iki omzunuza örtün; ihramlı görünüm ihtiyacınıza göre devam etsin.

Kalabalık anlarında ıztıba yapılmış ihramın kaymasını önlemek için çoğu umreci, bezin omuzda kalan kısmını hafifçe sıkıştırır ya da ihram kemeri tarzı bir aksesuar kullanır. Bu tür pratik çözümler için umre çantası ve hazırlık rehberimize göz atabilirsiniz.

İztıba Yapılırken Dikkat Edilecek 5 Nokta

---

Hangi Tavuflarda İztıba Yapılır?

İztıbanın kapsamı "ihramlı tavaf" kavramına bağlıdır. Aşağıdaki tablo hangi tavufta ıztıbanın olup olmadığını özetler.

Umre ibadetinde tavaf, ihramın en uzun süren bölümünü oluşturur. Umre tavafının sırasını ve şavt sayısını hatırlamak isteyenler tavaf nasıl yapılır rehberimize bakabilir. Hacda ise ıztıba özellikle kudüm tavafında kuvvetli bir sünnettir; ziyaret tavafında da yapılabileceği fıkıh kaynaklarında belirtilir.

İztıba ile Reml Arasındaki İlişki

İztıba sıklıkla reml ile birlikte anılır, ancak ikisi farklı uygulamalardır. Reml, tavafın ilk üç şavtında erkeklerin omuzları sallanacak şekilde güçlü ve kararlı yürümesidir; ıztıba ise ihramın taşıma biçimidir. Reml yalnızca ihramla yapılan tavufların ilk üç şavtında uygulanır. Reml konusunu ayrıca ele alan savt nedir, tavafta savt makalemizde her iki kavramın farkını detaylandırdık.

Önemli Hatırlatma: İztıba, ihramın tavaf sırasındaki sünnet bir taşıma şeklidir; ihramın kendisine dair kuralları (yasaklar, süre, çıkış) değiştirmez. İhramın farzlarına ve yasaklarına dair tam liste için ihram yasakları rehberimizi inceleyin.

---

Kadınlar İztıba Yapar mı?

Kadınlar ıztıba yapmaz. Bunun nedeni, kadınların ihramda da örtünme (tesettür) esaslarının devam etmesidir. Kadınların ihramı, el ve yüz hariç vücudu örten normal ve örtünmeye uygun kıyafetlerden oluşur; ihramlı erkeklerdeki gibi iki parça bez söz konusu değildir. İztıbanın gerektirdiği omuz ve koltuk altını açma uygulaması, kadının örtünme vecibesiyle bağdaşmadığı için onlara teşrik edilmemiştir.

Kadınların ihramda neler giyeceğini ve hangi kurallara uyacağını kadın ihram kıyafeti rehberimizde ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Kadınların Tavafında Dikkat Edilecekler

Kadın tavafında ıztıba olmadığı gibi reml de yoktur; kadınlar tavafı normal yürüyüşle ve sakin biçimde tamamlar. Bunun dışında tavafın şartları (niyet, Hacer-ül Esved hizasından başlama, saat yönünün tersine dönme, yedi şavt) kadın-erkek herkes için aynıdır. Kalabalık saatlerde kadınların tavafı için en uygun zamanlar hakkında bilgiyi umre için en iyi saat seçimi makalemizde derledik.

---

İztıba ile İlgili Yaygın Hatalar

Saha gözlemlerimize göre umre sezonlarında en sık görülen ıztıba hataları şunlardır:

• Ters tarafı açmak: Bezi sol koltuk altından çıkarıp sağ omuza almak. Doğrusu sağ koltuk altından çıkarıp sol omuza almaktır.
• Zamanından önce yapmak ve unutmak: Mikatta ya da otelde ıztıba yapıldıktan sonra sa'y ve tavaf arası tüm programda aynı şekilde gezilmesi. İztıba yalnızca tavaf süresince yapılır.
• Veda tavafında da yapmak: İhramdan çıkıldıktan sonra yapılan tavuflarda ıztıba sünneti yoktur.
• Bezin tamamını çıkarmak: Sağ kolun tamamen açılması gerekmez; bezin ucu koltuk altından geçirilip omuzda toplanması yeterlidir.
• Tavaf bitince düzeltmemek: Tavaf namazından sonra ihramın iki omuza örtülmesi sünnettir; uzun süre tek omuzda gezmek gerekmez.

Bu hatalar umrenin sıhhatini etkilemez; ancak sünnet edebine uygun hareket etmek ibadetin hazzını artırır. Umre akışında tavafın yerini netleştirmek isteyenler bireysel umre nasıl yapılır rehberimize göz atabilir.

---

İslami Değerler ve Hassasiyetler

Bu içerik genel İslami ilkelere ve değerlere uygun biçimde hazırlanmıştır:

• Kur'ân ve Sünnet'e uyum: Tüm bilgiler Kur'ân-ı Kerîm, sahih hadisler ve Diyanet İşleri Başkanlığı yayınlarına dayandırılmıştır.
• Kutsal mekânlara hürmet: Haremeyn bölgesindeki tüm kutsal alanlara (Kâbe, Mescid-i Haram, Mescid-i Nebevî, Ravza, Zemzem, Hacer-ül Esved) saygılı bir dil kullanılmıştır.
• Peygamber ve sahabe hürmeti: Hz. Peygamber (s.a.v.) ve diğer peygamberler hürmetle anılmış, sahabe ve evliyaya saygı gösterilmiştir.
• Mezhepsel tarafsızlık: Fıkhi meselelerde mezheplerin görüşleri tarafsızca aktarılmış, kutuplaştırıcı dil kullanılmamıştır.
• Mahremiyet ve edep: Kadın-erkek ilişkileri, aile yapısı ve özel hayata dair konularda İslami edep kurallarına uyulmuştur.
• Helal-haram bilinci: Yiyecek, içecek, ticaret ve günlük yaşam konularında helal-haram hassasiyeti gözetilmiştir.
• Doğruluk ve güven: Bilgi ve tanıtımlarda abartı, yanıltma ve riya içeren ifadelerden kaçınılmıştır.
• Tövbe ve dua: Zorluklarda tövbe, sabır ve duanın önemi hatırlatılmıştır.

"De ki: Allah'ın bizim için yazdığından başkası bize isabet etmez. O bizim mevlâmızdır. Müminler yalnız Allah'a tevekkül etsin." (Tevbe, 9/51)

SSS — İztıba Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İztıba nedir, ne demek?

İztıba, ihramlı erkeğin tavaf sırasında ihramın üst bezini sağ koltuk altından çıkarıp sol omuz üzerinde toplamasıdır. Arapça "koltuk altını açmak" anlamına gelir ve ihramlı tavafın sünnetlerindendir.

İztıba nasıl yapılır?

İhramın üst parçasının bir ucu sağ koltuk altından geçirilir, iki ucü sol omuz üzerinde toplanır ve sağ omuz ile sağ koltuk altı açıkta bırakılır. Tavaf başlamadan yapılır, tavaf namazından sonra ihram yeniden iki omuza örtülür.

Kadınlar ıztıba yapar mı?

Hayır, kadınlar ıztıba yapmaz. Kadınların ihramda örtünme esasları devam ettiği için omuz ve koltuk altını açma uygulaması onlar için söz konusu değildir. Kadınlar tavafı normal kıyafetleriyle ve normal yürüyüşle tamamlar.

İztıba hangi tavuflarda yapılır?

İhramlı olarak yapılan tavuflarda yapılır: umre tavafı, hacda kudüm tavafı ve nafile tavuflar. İhramdan çıkıldıktan sonra yapılan veda tavafı ve nafile tavuflarda yapılmaz.

İztıba sünnet mi, farz mı?

İztıba sünnettir; Hanefi mezhebine göre sünnet-i müekkede kabul edilir. Farz ya da vacip değildir; yapılmaması umrenin ya da haccın geçerliliğini bozmaz.

İztıba yapılmazsa tavaf geçerli olur mu?

Evet, tavaf geçerlidir. İztıba sünnet olduğundan terk edilmesi ibadetin sıhhatine engel değildir; yalnızca sünnet sevabı kazanılmamış olur.

İztıba sa'y sırasında da yapılır mı?

Hayır. İztıba yalnızca tavaf süresince yapılır. Tavaf tamamlanıp tavaf namazı kılındıktan sonra ihram iki omuza örtülür ve sa'y bu şekilde yapılır.

İztıba ne zaman bitirilir?

Tavafın yedinci şavtı tamamlanmış ve Makam-ı İbrahim'de tavaf namazı kılınmışsa ıztıba bitirilir; ihramın üst bezesi iki omuza yeniden örtülür. Veda tavafına kadar ıztıba yapılmaz.

İztıba ile reml aynı şey mi?

Hayır. İztıba ihramın taşıma biçimidir; reml ise ilk üç şavtta güçlü ve kararlı yürümektir. İztıba tüm tavaf boyunca, reml yalnızca ilk üç şavtta uygulanır.

İhram kemeri ıztıbaya engel olur mu?

Olmaz. İhram kemerleri bel bölgesine takıldığı için ıztıbanın yapıldığı omuz ve koltuk altı bölgesine müdahale etmez; para ve telefon güvenliği için kullanılabilir.

İztıbayı kimler yapmalıdır?

İhramlı olarak tavaf yapan tüm erkekler yapar; umre ya da hac fark etmez. İhramdan çıkmış kişiler ve kadınlar ıztıba yapmaz.

---

Tavaf ve ihram süreçlerinizi profesyonel destekle planlamak için: Sefernur Umre Hizmetleri

---

Kaynakça

• Diyanet İşleri Başkanlığı — Hac ve Umre İbadeti Rehberi
• İlmihal (TDV) — İbadetler: Hac ve Umre bölümleri
• Hanefi ve Şafii fıkıh kaynakları — Tavaf sünnetleri

---

Bu makale Sefernur içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Dini bilgiler, Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları ve muteber fıkıh kaynakları referans alınarak derlenmiştir. İbadetlerinizle ilgili kişisel hükümler için bulunduğunuz bölgenin din görevlilerine danışmanızı öneririz.