İztıba Nedir? Tavafta İztıba Nasıl Yapılır?

İztıba, ihramlı olarak yapılan tavaf sırasında erkeklerin ihramın üst parçasını (ridâ) sağ koltuk altından çıkarıp sol omuz üzerinde toplamasıdır. Kısacası ıztıba, tavafa özgü bir ihram düzenidir. Umre ya da hac için ihrama giren her erkek, tavaf başlamadan önce bu uygulamayı yapar. Bu rehberde uygulamanın ne olduğunu, nasıl yapıldığını, hangi tavaflarda geçerli olduğunu ve sıkça sorulan tüm soruları ele alıyoruz.

Yazar Notu (23 Ağustos 2026): Bu içerik, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın hac ve umre ibadeti rehberleri ile fıkıh kaynaklarındaki (Hanefi ve Şafii mezhep görüşleri) ortak kabuller esas alınarak hazırlanmıştır.

Yazar: Sefernur — 10+ yıl umre ve hac organizasyon deneyimine sahip ekip Güncelleme: 2026-08-23

---

Kısa özet: İztıba, ihramın üst bezinin sağ koltuk altından çıkarılıp sol omuza alınmasıdır · Yalnızca erkeklere ait bir sünnettir; kadınlar bunu yapmaz · İhramlı olarak yapılan tavaflarda uygulanır; ihram çıktıktan sonraki tavaflarda yapılmaz · Tavaf başlamadan önce yapılır, tavaf namazının ardından ihram eski hâline getirilir · İlk üç şavtta yapılan reml (hızlı ve kararlı yürüyüş) ile birlikte uygulanır.

İztıba Nedir? Tanımı ve Temel Bilgiler

Tanım: İztıba, Arapça "iztıbâ" (اضطباع) kelimesinden gelir ve "koltuk altını açmak, beze sarınmak" anlamına gelir. Fıkıh terimi olarak, ihramlı erkeğin ihramın üst parçasını sağ koltuk altından çıkararak iki ucunu sol omuzu üzerine koymasıdır. Bu uygulama, ihramlı olarak yapılan tavaf sırasında sünnet kabul edilir.

İhram iki parça bezden oluşur: belden aşağıya sarılan izâr ve omuzlara örtülen ridâ. Uygulamada ridâ'nın bir ucu sağ koltuk altından geçirilir, böylece sağ omuz ve koltuk altı açıkta kalır, bezin iki ucu sol omuz üzerinde toplanır. Bu sayede tavaf yapan kişi hem sünnete uymuş olur hem de ibadet kıyafetinin tavaf boyunca düzenli kalmasını sağlar.

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın umre rehberlerinde de yer aldığı üzere, bu sünnet, ihramın tavaf sırasındaki taşıma biçimini düzenler. İhrama girdikten sonra tavaf öncesinde yapılır ve tavaf tamamlandığında ihram yeniden iki omuza örtülür.

Hükmü Nedir? Sünnet mi, Vacip mi?

Hanefi mezhebine göre bu sünnet müekkede sayılır; yani terk edilmesi mekruh görülecek kadar güçlü bir sünnettir. Şafii mezhebinde de ihramlı tavafların sünnetleri arasında sayılır. Her iki mezhepte de ortak nokta şudur: uygulama ihramın bir gereği değil, ihramlı tavafın bir edebidir. İhramlı olduğu hâlde bunu yapmadan tavaf eden kişinin umresi ya da haccı geçerliliğini korur; ancak sünnet sevabından mahrum kalır.

Konu hakkında detaylı bilgi almak isteyenler için ihramın nasıl giyildiğini anlatan ihram nasıl giyilir rehberimizde konunun temeli yer alıyor.

---

İztıba Nasıl Yapılır? Adım Adım

İztıba, uygulanması en pratik sünnetlerden biridir ve 30 saniyeden uzun sürmez. Aşağıdaki adımlar tavaf öncesinde sırasıyla izlenir.

1. İhramı normal şekilde giyin: Önce ihramın her iki parçasını usulüne uygun olarak giyin; ridâ her iki omuzu örtsün. Bu aşamada henüz bir düzenleme yapılmaz.
2. Tavaf başlangıcına gelin: Hacer-ül Esved'in hizasına gelip niyet edin. Tavaf başlamadan hemen önce uygulanır.
3. Sağ kolu bezden çıkarın: Ridâ'nın tamamını sıyırmadan, sağ kolunuzu bezin altından çıkarın.
4. Bezin ucunu sağ koltuk altından geçirin: Ridâ'nın bir ucunu sağ koltuk altınızın altından alıp arkaya doğru götürün.
5. İki ucu sol omuzda toplayın: Bezin öndeki ve arkadaki uçlarını sol omzunuzun üzerine getirin; gerekirse biraz sıkıştırarak sabitleyin.
6. Sağ omuz ve koltuk altınız açık kalsın: Amaç budur; sağ omuz ile sağ koltuk altı tavaf boyunca açık kalır.
7. Tavafı tamamlayın: Bu şekilde yedi şavtı tamamlayın ve Makam-ı İbrahim tarafında tavaf namazını kılın.
8. Tavaf sonrası ihramı örtün: Tavaf namazının ardından ridâ'yı çıkarıp yeniden iki omzunuza örtün; sa'y ve sonrası bu düzende sürdürülür.

Kalabalık anlarında bu şekilde toplanmış ihramın kaymasını önlemek için çoğu umreci, bezin omuzda kalan kısmını hafifçe sıkıştırır ya da ihram kemeri tarzı bir aksesuar kullanır. Bu tür pratik çözümler için umre çantası ve hazırlık rehberimize göz atabilirsiniz.

Uygularken Dikkat Edilecek 4 Nokta

|

---

Hangi Tavaflarda İztıba Yapılır?

Kapsam, "ihramlı tavaf" kavramına bağlıdır. Aşağıdaki tablo hangi tavafta uygulandığını özetler.

Umre ibadetinde tavaf, ihramın en uzun süren bölümünü oluşturur. Umre tavafının sırasını ve şavt sayısını hatırlamak isteyenler tavaf nasıl yapılır rehberimize bakabilir. Hacda ise özellikle kudüm tavafında kuvvetli bir sünnettir; ziyaret tavafında da yapılabileceği fıkıh kaynaklarında belirtilir.

Reml ile Arasındaki İlişki

Bu sünnet sıklıkla reml ile birlikte anılır, ancak ikisi farklı uygulamalardır. Reml, tavafın ilk üç şavtında erkeklerin omuzları sallanacak şekilde güçlü ve kararlı yürümesidir; bu sünnet ise ihramın taşıma biçimidir. Reml yalnızca ihramla yapılan tavafların ilk üç şavtında uygulanır. Reml konusunu ayrıca ele alan savt nedir, tavafta savt makalemizde her iki kavramın farkını detaylandırdık.

Mezheplere Göre Kısa Karşılaştırma

Uygulamanın hükmü mezhepler arasında küçük farklarla ele alınır. Aşağıdaki tablo, yaygın dört mezhebin yaklaşımını özetler; ayrıntı ve kesin hüküm için bir din görevlisine danışmak gerekir.

Tabloda görüldüğü gibi dört mezhep de uygulamayı sünnet kabul eder; hiçbirinde farz veya vacip sayılmaz. Ayrım, hangi tavaf türlerinde vurgulandığı noktasındadır. Bu nedenle mezhebini bilmeyen bir umreci, tavaf öncesinde ridâyı sağ koltuk altından geçirerek genel kabule uymuş olur.

Önemli Hatırlatma: Bu sünnet, ihramın tavaf sırasındaki taşıma şeklini düzenler; ihramın kendisine dair kuralları (yasaklar, süre, çıkış) değiştirmez. İhramın farzlarına ve yasaklarına dair tam liste için ihram yasakları rehberimizi inceleyin.

---

Kadınlar İztıba Yapar mı? Hükmü ve Uygulaması

Kadınlar bu sünneti yapmaz. Bunun nedeni, kadınların ihramda da örtünme (tesettür) esaslarının devam etmesidir. Kadınların ihramı, el ve yüz hariç vücudu örten normal ve örtünmeye uygun kıyafetlerden oluşur; ihramlı erkeklerdeki gibi iki parça bez söz konusu değildir. Bu uygulamanın gerektirdiği omuz ve koltuk altını açma uygulaması, kadının örtünme vecibesiyle bağdaşmadığı için onlar için meşru kılınmamıştır.

Kadınların ihramda neler giyeceğini ve hangi kurallara uyacağını kadın ihram kıyafeti rehberimizde ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

Kadınların Tavafında Dikkat Edilecekler

Kadın tavafında bu sünnet olmadığı gibi reml de yoktur; kadınlar tavafı normal yürüyüşle ve sakin biçimde tamamlar. Bunun dışında tavafın şartları (niyet, Hacer-ül Esved hizasından başlama, saat yönünün tersine dönme, yedi şavt) kadın-erkek herkes için aynıdır. Kalabalık saatlerde kadınların tavafı için en uygun zamanlar hakkında bilgiyi umre için en iyi saat seçimi makalemizde derledik.

---

İztıba ile İlgili Yaygın Hatalar

Umrede sık görülen hatalar şunlardır:

1. Ters tarafı açmak: Bezi sol koltuk altından çıkarıp sağ omuza almak. Doğrusu sağ koltuk altından çıkarıp sol omuza almaktır.
2. Zamanından önce yapmak ve unutmak: Mikatta ya da otelde uygulandıktan sonra sa'y ve tavaf arası tüm programda aynı şekilde gezilmesi. Sünnet yalnızca tavaf süresince geçerlidir.
3. Veda tavafında da yapmak: İhramdan çıkıldıktan sonra yapılan tavaflarda bu sünnet yoktur.
4. Bezin tamamını çıkarmak: Sağ kolun tamamen açılması gerekmez; bezin ucu koltuk altından geçirilip omuzda toplanması yeterlidir.
5. Tavaf bitince düzeltmemek: Tavaf namazından sonra ihramın iki omuza örtülmesi sünnettir; uzun süre tek omuzda gezmek gerekmez.

Bu hatalar umrenin sıhhatini etkilemez; ancak sünnet edebine uygun hareket etmek ibadetin hazzını artırır. Umre akışında tavafın yerini netleştirmek isteyenler bireysel umre nasıl yapılır rehberimize göz atabilir.

---

Düzeltme notu (4 Ekim 2026): Gerçek bir saha çalışmasına dayanmayan "saha gözlemlerimize göre" atfı kaldırıldı.

SSS — İztıba Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İztıba nedir, ne demek?

İztıba, ihramlı erkeğin tavaf sırasında ihramın üst bezini sağ koltuk altından çıkarıp sol omuz üzerinde toplamasıdır. Arapça "koltuk altını açmak" anlamına gelir ve ihramlı tavafın sünnetlerindendir.

İztıba nasıl yapılır?

İhramın üst parçasının bir ucu sağ koltuk altından geçirilir, iki ucu sol omuz üzerinde toplanır ve sağ omuz ile sağ koltuk altı açıkta bırakılır. Tavaf başlamadan yapılır, tavaf namazından sonra ihram yeniden iki omuza örtülür.

Kadınlar ıztıba yapar mı?

Hayır, kadınlar bu sünneti yapmaz. Kadınların ihramda örtünme esasları devam ettiği için omuz ve koltuk altını açma uygulaması onlar için söz konusu değildir. Kadınlar tavafı normal kıyafetleriyle ve normal yürüyüşle tamamlar.

Hangi tavaflarda yapılır?

İhramlı olarak yapılan tavaflarda yapılır: umre tavafı, hacda kudüm tavafı ve nafile tavaflar. İhramdan çıkıldıktan sonra yapılan veda tavafı ve nafile tavaflarda yapılmaz.

İztıba sünnet mi, farz mı?

İztıba sünnettir; Hanefi mezhebine göre sünnet-i müekkede kabul edilir. Farz ya da vacip değildir; yapılmaması umrenin ya da haccın geçerliliğini bozmaz.

Yapılmazsa tavaf geçerli olur mu?

Evet, tavaf geçerlidir. Sünnet olduğundan terk edilmesi ibadetin sıhhatine engel değildir; yalnızca sünnet sevabı kazanılmamış olur.

Sa'y sırasında da yapılır mı?

Hayır. İztıba yalnızca tavaf süresince yapılır. Tavaf tamamlanıp tavaf namazı kılındıktan sonra ihram iki omuza örtülür ve sa'y bu şekilde yapılır.

Ne zaman bitirilir?

Tavafın yedinci şavtı tamamlanmış ve Makam-ı İbrahim'de tavaf namazı kılınmışsa uygulama sonlandırılır; ihramın üst bezi iki omuza yeniden örtülür. İhramdan çıkıldıktan sonra yapılan veda tavafında ise uygulanmaz.

İztıba ile reml aynı şey mi?

Hayır. İztıba ihramın taşıma biçimidir; reml ise ilk üç şavtta güçlü ve kararlı yürümektir. Birincisi tüm tavaf boyunca, reml yalnızca ilk üç şavtta uygulanır.

İhram kemeri ıztıbaya engel olur mu?

Olmaz. İhram kemerleri bel bölgesine takıldığı için sünnetin uygulandığı omuz ve koltuk altı bölgesine müdahale etmez; para ve telefon güvenliği için kullanılabilir.

Ridâ tavaf sırasında kayarsa ne yapmalı?

Yürüyüşe ara vermeden bezi sol omuzda yeniden toplamanız yeterlidir; tavaf bozulmaz. Kalabalıkta sık kayıyorsa bezin ucunu hafifçe sıkıştırmak kalıcı çözüm sağlar.

Kimler yapmalıdır?

İhramlı olarak tavaf yapan tüm erkekler yapar; umre ya da hac fark etmez. İhramdan çıkmış kişiler ve kadınlar yapmaz.

---

Tavaf ve ihram süreçlerinizi profesyonel destekle planlamak için: Sefernur Umre Hizmetleri

---

Kaynakça

• Din İşleri Yüksek Kurulu — İhram ve tavaf hükümlerine dair fetvalar
• Diyanet İşleri Başkanlığı — Hac ve Umre İbadeti Rehberi
• İlmihal (TDV) — İbadetler: Hac ve Umre bölümleri
• Hanefi ve Şafii fıkıh kaynakları — Tavaf sünnetleri

---

Bu makale Sefernur içerik ekibi tarafından hazırlanmıştır. Dini bilgiler, Diyanet İşleri Başkanlığı yayınları ve muteber fıkıh kaynakları referans alınarak derlenmiştir. İbadetlerinizle ilgili kişisel hükümler için bulunduğunuz bölgenin din görevlilerine danışmanızı öneririz.