Mekke ve Medine Gezilecek Yerler 2026: Kapsamlı Liste

Umre ve hac yolculuğunda Mekke ile Medine'de ziyaret edilen mekânların çoğu, konumu ve tarihi belgelenmiş yerlerdir. Bu rehberde iki şehirdeki başlıca ziyaret noktalarını, Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevî'ye olan mesafeleriyle, giriş ve izin kurallarıyla, TDV İslâm Ansiklopedisi ile Diyanet ve Suudi resmî kaynaklarına dayanarak listeliyoruz.

Mekke'de Ziyaret Edilen Başlıca Mekânlar

Bu rehberdeki mesafe ve ölçüler şu üç kaynak ailesinden alınmıştır:

• TDV İslâm Ansiklopedisi maddeleri (Mescid-i Nebevî, Cennetü'l-Bakī, Uhud Gazvesi, Kubâ Mescidi, Mescid-i Kıbleteyn, Arafat, Mina, Sevr Mağarası, Zemzem)
• Diyanet İşleri Başkanlığı Hac ve Umre Eğitim portalının ziyaret yerleri sayfaları
• Suudi resmî kaynakları (Nusuk / my.gov.sa Ravza izni hizmeti, Saudipedia, Makkah Transit)

Mekke yalnızca Müslüman ziyaretçilere açıktır; Visit Saudi'nin resmî açıklaması bunu "The holy city of Makkah is reserved for Muslim visitors only" cümlesiyle ifade eder. Hac ve umre menasikinin tamamı Mescid-i Haram içinde veya onunla bağlantılı alanlarda yerine getirilir.

Mescid-i Haram, Kâbe ve Zemzem

Kâbe, Mescid-i Haram'ın merkezindedir, Müslümanların namazda yöneldiği kıbledir ve ilk olarak Hz. İbrâhim ile Hz. İsmâil tarafından inşa edilmiştir. Mescid-i Haram'a giriş ücretsizdir.

TDV İslâm Ansiklopedisi'nin ZEMZEM maddesine göre Zemzem Kuyusu, Mescid-i Harâm'da Hacerülesved'in tam karşısında ve Kâbe'ye 19 metre uzaklıkta yer alır. Sa'y alanı olan Safâ ile Merve arasının uzunluğu ise kaynağa göre değişir: TDV'nin SA'Y maddesi 394,5 metre, SAFÂ ve MERVE maddesi yaklaşık 390 metre, bazı ansiklopedik kaynaklar ise yaklaşık 450 metre verir. Bu nedenle tek bir rakam yerine 390-450 metre aralığını kullanmak doğrudur.

Mekke'deki ana noktaların Mescid-i Haram'a göre konumu şöyledir:

Ayrıntılar için Mescid-i Haram rehberimize, Kâbe-i Muazzama sayfamıza, Zemzem Kuyusu yazımıza ve Safâ-Merve sayfamıza bakabilirsiniz.

Hira ve Sevr mağaraları

Cebel-i Nûr'daki Hira Mağarası, Mescid-i Haram'ın yaklaşık 5 km kuzeydoğusundadır. Ocak 2026'da Mescid-i Haram ile Hira Kültür Bölgesi'ni (Hira Mağarası, Vahiy Sergisi ve Kur'an Müzesi) bağlayan yeni bir Makkah Bus hattı hizmete açılmıştır.

Sevr Mağarası ise TDV'nin SEVR MAĞARASI maddesine göre Mescid-i Haram'ın yaklaşık 4 km güneydoğusunda, Sevr dağındadır. Mekke'ye bakan yamaçta büyük bir kayanın altında yer alan doğal ve mütevazı bir mağaradır; dar batı girişi ile daha geniş doğu girişi olmak üzere iki girişi vardır. Hz. Peygamber ve Hz. Ebû Bekir hicret sırasında burada üç gece kalmış, ardından 13 Eylül 622'de yola çıkmışlardır. Kur'an'da mağaraya Tevbe 9/40 âyetinde "mağaradaki iki kişiden biri" ifadesiyle atıfta bulunulur.

Aynı madde önemli bir uyarı da düşer: Hz. Ebû Bekir'in mağara deliklerini kapatması ve mağara ağzına örümcek ağı gerilmesi gibi ayrıntıların hadis kaynaklarında yer aldığını, ancak birçok âlim tarafından tenkit edildiğini belirtir. Ayrıntı için Hira Mağarası yazımıza ve Sevr Mağarası rehberimize bakınız.

Hac bölgeleri: Arafat, Müzdelife, Mina

TDV'nin ARAFAT maddesine göre Cebel-i Rahme, Arafat ovasının kuzey kesimindeki granit tepedir; tarihî adı İlâl / Elâl'dir ve Hz. Peygamber vakfeyi burada yapmıştır. Arefe günü öğle ve ikindi namazlarının kılındığı Mescid-i Nemire de Arafat'tadır. Tepedeki dikili taşa el sürmek veya üzerine yazı yazmak bidat kabul edilmekte ve Suudi makamlarınca engellenmektedir.

Mekke'deki diğer duraklar arasında Mescid-i Cin de sayılır; TDV'ye göre Cennetü'l-Muallâ yakınında şehre hâkim bir tepe üzerindedir ve Mekke'nin gece bekçilerinin bu tepede nöbet değiştirmesi âdetinden dolayı Mescidü'l-hurrâs adıyla da bilinir. Mekke Saat Kulesi Müzesi ise Mescid-i Haram'ın güney avlusu kapısının karşısındadır ve Saat Kuleleri ana girişinden asansörle P9 katına çıkılarak ulaşılır; müzenin ücret ve saat bilgisi kaynaklarda çelişkili olduğundan ziyaret öncesi teyit edilmelidir.

Medine'de Ziyaret Edilen Başlıca Mekânlar

Medine, Mekke'den farklı olarak tüm ziyaretçilere açıktır. Şehirdeki ziyaret noktalarının çoğu Mescid-i Nebevî merkez alınarak tarif edilir.

Mescid-i Nebevî ve Ravza-i Mutahhara

TDV'nin MESCİD-i NEBEVÎ maddesine göre mescit Hz. Peygamber tarafından hicretten sonra 622'de inşa edilmiştir; ilk yapı yaklaşık 60x70 zirâ (yaklaşık 1.022 m²) ölçüsünde, üstü açık ve taş temel üzerine bir metre kadar kerpiç duvarlıydı. Mescit yüzyıllar içinde defalarca genişletilmiştir:

• Hz. Ömer döneminde yaklaşık 2.433 m²
• Hz. Osman döneminde yaklaşık 5.000-5.378 m²
• Abbâsî Halifesi Mehdî döneminde (777-781) yaklaşık 9.309 m²
• Sultan Abdülmecid'in 1850-1861 yenilemesiyle 10.939 m² ve 327 sütun
• Birinci Suudi genişletmesiyle (1949-1955) 16.326 m²
• 1984-1994 genişletmesiyle çatı namazgâhı dâhil 165.326 m²

Aynı maddeye göre bugün avlularla birlikte yaklaşık 400.000 m² alanda yaklaşık 650.000 kişi ibadet edebilmektedir. Ravza-i Mutahhara ise Hz. Peygamber'in minberi ile hücre-i saâdetleri arasındaki 22 x 15 m'lik alandır.

Ravza ziyareti izne bağlıdır. Suudi Arabistan ulusal e-devlet portalına göre Ravza-i Mutahhara'ya giriş Nusuk uygulaması üzerinden alınan randevu ile mümkündür; randevusuz giriş yapılamaz. İzin ücretsizdir, erkek ve kadın ziyaret saatleri ayrıdır ve farklı kapılar kullanılır. Girişte QR kodun kapıda okutulması gerekir ve randevu saati geçen ziyaretçiler içeri alınmaz; ziyaretçilere genellikle 365 günde bir izin verilmektedir. Ayrıntı için Nusuk Ravza randevu yazımıza, Mescid-i Nebevî sayfamıza ve Ravza-i Mutahhara yazımıza bakabilirsiniz.

Cennetü'l-Bakī Kabristanı ve Tarihi

TDV'nin CENNETÜ'l-BAKĪ maddesine göre mezarlık Mescid-i Nebevî'nin hemen yanındadır; alan mezarlık hâline gelmeden önce garkad denilen bir çalı türüyle kaplıydı ve Hz. Peygamber burayı Müslümanların ilk mezarlığı olarak belirlemiştir. Medfun olanlar arasında Hz. Peygamber'in kızları Rukıyye ve Zeyneb, oğlu İbrâhim, Hz. Fâtıma ve Hz. Hasan ile Hz. Osman, Abdurrahman b. Avf, Sa'd b. Ebû Vakkās gibi sahâbîler ve Hz. Peygamber'in hanımları sayılır.

Aynı madde mezarlığın fizikî tarihini de kaydeder: XII. yüzyıldan itibaren önemli kabirler üzerine kubbe ve türbeler yapılmış, 1806'da mezar taşları ve türbeler yıkılmış, 1926'da Abdülazîz b. Suûd'un emriyle kubbe ve kabir yapıları yeniden yıktırılmıştır. Bugün Cennetü'l-Bakī faal bir mezarlıktır ve üzerinde hiçbir yapı veya ayırt edici işaret bulunmamaktadır. Ziyaret ücretsizdir; Suudi uygulamasında erkekler ve kadınlar için farklı saatler uygulanabilmekte ve güncel saatler yerinde ilan edilmektedir. Ayrıntı için Cennetü'l-Bakī sayfamıza bakınız.

Uhud Dağı ve Şehitliği

TDV'nin UHUD GAZVESİ maddesine göre Uhud dağı 8 km uzunluğunda ve 720 m yüksekliğindedir; Uhud Dağı ve Şehitliği Mescid-i Nebevî'nin yaklaşık 5 km kuzeyindedir. Uhud Gazvesi 7 veya 11 Şevval 3 / 23 ya da 27 Mart 625 tarihinde gerçekleşmiş, gazvede şehit sayısı 70 olmuştur. Hz. Peygamber'in amcası Hz. Hamza burada şehit olmuş, kabri önemli bir ziyaret noktası hâline gelmiş ve Kanûnî Sultan Süleyman 1543'te Hz. Hamza'nın türbesini yeniden yaptırmıştır.

Diyanet'in Medine ziyaret yerleri sayfasına göre alan açık kamusal alandır ve ziyaret ücretsizdir; şehitlik alanı çevrilidir ve genellikle dışarıdan ziyaret edilir. Aynı kaynak önemli bir güvenlik uyarısı yapar: Uhud dağına tırmanmak ziyaret programlarında yer almaz ve tavsiye edilmez, her yıl düşme vakaları yaşanmaktadır. Ayrıntı için Uhud Dağı sayfamıza bakabilirsiniz.

Kubâ Mescidi ve Mescid-i Kıbleteyn

Kubâ, Hz. Peygamber'in hicrette Medine'den önceki son durağıdır ve İslâm'da inşa edilen ilk mescit olan Kubâ Mescidi burada yapılmıştır. Diyanet kaynağına göre Hz. Peygamber Kubâ'ya 20 Eylül 622'de ulaşmıştır. TDV'nin KUBÂ maddesine göre Kubâ, Hz. Peygamber döneminde Mekke yolu üzerinde Medine'ye 6 mil mesafede bir köydü; şehrin genişlemesiyle zamanla Medine'nin bir parçası hâline gelmiştir. Bugün Mescid-i Nebevî'nin güneyindedir; TDV güncel bir km mesafesi vermez.

Kral Selman Kubâ Mescidi Genişletme Projesi 8 Nisan 2022'de duyurulmuştur. Saudi Gazette'e göre proje mescidin alanını 5.035 m²'den 50.000 m²'ye çıkaracak ve kapasite 66.000 kişiye ulaşacaktır; proje ayrıca kuyular, çiftlikler ve bahçeler dâhil 57 tarihî noktanın ihyasını kapsamaktadır.

Mescid-i Kıbleteyn ise Mescid-i Nebevî'nin yaklaşık 5 km kuzeybatısında, Vebere harresindedir. TDV maddesine göre mescidin ilk adı Benî Selime Mescidi'dir; Hz. Peygamber burada namaz kıldırırken nâzil olan Bakara 2/144 âyeti uyarınca kıble Mescid-i Aksâ'dan Kâbe'ye çevrilmiş ve mescit bu sebeple iki kıbleli mescid adını almıştır. Mescit 1987'de kapsamlı biçimde yeniden inşa edilmiştir: granit kaplama, iki minare ve yaklaşık 3.920 m² alan; iç mekândaki hatlar Türk hattat Hasan Çelebi'ye aittir. Ziyaret ücretsizdir ve namaz vakitleri çerçevesinde yapılır. Ayrıntı için Kubâ Camii sayfamıza ve Kıbleteyn Camii yazımıza bakınız.

Yedi Mescit (Mesâcid-i Seb'a) Sel' dağının kuzeybatısında, Medine'nin kuzeyinde ve Mescid-i Nebevî'ye yaklaşık 2-3 km mesafededir; ayrıntı için Yedi Mescit sayfamıza bakabilirsiniz. Medine'deki hurma bahçeleri ise ağırlıklı olarak Kubâ çevresindedir ve acve, mebrum, berni gibi çeşitler tadılıp satın alınabilir.

Ziyaret Kuralları ve Pratik Notlar

1. Ziyaretçiler Bakī, Uhud ve Bedir gibi alanlarda görevlilerin uyarılarına uymak zorundadır; yüksek sesle toplu dua, kabre dokunma ve fotoğraf çekimi engellenebilir.
2. Ravza ziyareti için Nusuk üzerinden randevu alın; randevusuz giriş yapılamaz ve saati geçenler içeri alınmaz.
3. Uhud dağına tırmanmayın; Diyanet kaynağı bunu tavsiye etmemekte ve her yıl düşme vakaları yaşandığını bildirmektedir.
4. Cebel-i Rahme'deki dikili taşa dokunmayın, üzerine yazı yazmayın; bu davranışlar bidat kabul edilmekte ve engellenmektedir.
5. Mescid-i Haram ile Mescid-i Nebevî'ye giriş ücretsizdir; ziyaret için para talep edenlere itibar etmeyin.

Şehirlerin genel düzeni ve konaklama için Mekke rehberi 2026 ve Medine rehberi 2026 sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Mekke'de hangi mekânlar ziyaret edilir?

Mescid-i Haram ve Kâbe, Zemzem Kuyusu, Safâ-Merve sa'y alanı, Hira ve Sevr mağaraları ile hac bölgeleri olan Arafat, Müzdelife ve Mina başlıca ziyaret noktalarıdır.

Ravza'ya nasıl girilir?

Ravza-i Mutahhara'ya giriş Nusuk uygulaması üzerinden alınan randevu ile mümkündür; randevusuz giriş yapılamaz. Girişte QR kodun kapıda okutulması gerekir.

Ravza izni ücretli mi?

Hayır, Ravza-i Mutahhara ziyaret izni ücretsizdir. Erkek ve kadın ziyaret saatleri ayrıdır ve farklı kapılar kullanılır.

Ravza ne kadar büyüklüktedir?

TDV İslâm Ansiklopedisi'nin MESCİD-i NEBEVÎ maddesine göre Ravza-i Mutahhara, Hz. Peygamber'in minberi ile hücre-i saâdetleri arasındaki 22 x 15 m'lik alandır.

Uhud Dağı'na tırmanılabilir mi?

Diyanet'in Medine ziyaret yerleri sayfasına göre Uhud dağına tırmanmak ziyaret programlarında yer almaz ve tavsiye edilmez; her yıl düşme vakaları yaşanmaktadır.

Kubâ Mescidi neden önemlidir?

TDV'nin KUBÂ MESCİDİ maddesine göre Kubâ, Hz. Peygamber'in hicrette Medine'den önceki son durağıdır ve İslâm'da inşa edilen ilk mescit olan Kubâ Mescidi burada yapılmıştır.

Mescid-i Kıbleteyn adını nereden alır?

Mescidin ilk adı Benî Selime Mescidi'dir. Hz. Peygamber burada namaz kıldırırken nâzil olan Bakara 2/144 âyeti uyarınca kıble Mescid-i Aksâ'dan Kâbe'ye çevrilmiş, mescit bu sebeple iki kıbleli mescid adını almıştır.

Cennetü'l-Bakī'de türbe var mı?

Hayır. TDV maddesine göre Cennetü'l-Bakī bugün faal bir mezarlıktır ve üzerinde hiçbir yapı veya ayırt edici işaret bulunmamaktadır.

Sevr Mağarası nerededir?

TDV'nin SEVR MAĞARASI maddesine göre Mescid-i Haram'ın yaklaşık 4 km güneydoğusunda, Sevr dağındadır. Mağaranın dar batı ve geniş doğu olmak üzere iki girişi vardır.

Hira Mağarası'na nasıl gidilir?

Cebel-i Nûr'daki Hira Mağarası Mescid-i Haram'ın yaklaşık 5 km kuzeydoğusundadır. Ocak 2026'da Mescid-i Haram ile Hira Kültür Bölgesi'ni bağlayan yeni bir Makkah Bus hattı hizmete açılmıştır.

Arafat Mekke'ye kaç km uzaklıkta?

TDV'nin ARAFAT maddesine göre Arafat, Mekke'nin yaklaşık 21 km doğusunda, Taif dağ yolu üzerindedir. Ovanın toplam alanı 13,68 km²'dir.

Gayrimüslimler Medine'yi ziyaret edebilir mi?

Visit Saudi'nin resmî açıklamasına göre Mekke yalnızca Müslüman ziyaretçilere ayrılmıştır; Medine ise tüm turistlere açıktır.

Kaynaklar ve Resmî Bağlantılar

• TDV İslâm Ansiklopedisi — MESCİD-i NEBEVÎ maddesi
• Suudi Arabistan e-Devlet Portalı — Ravza ziyaret izni hizmeti
• Diyanet Hac ve Umre Eğitim portalı — ziyaret yerleri

---

📞 Detaylı bilgi ve iletişim için: +90 546 910 20 72 · WhatsApp